ลุงตี่ชวนคิด: ศิลปะกับการพัฒนาตัวเอง...ไม่ใช่เรื่องไกลตัว

การเดินทางของการพัฒนาตัวเอง ไม่ใช่ทางด่วนสู่ความสำเร็จ

ในโลกยุคนี้ การพัฒนาตัวเองกลายเป็นธุรกิจขนาดใหญ่ เราเห็นกูรูมากมายออกมานำเสนอสูตรสำเร็จ “ทำตามนี้แล้วรวย” “สำเร็จแน่นอน” ซึ่งฟังดูเหมือนง่ายดาย ไม่ต้องคิดเยอะ แค่ทำตามแผนที่วางไว้ แต่จากประสบการณ์ชีวิตของผมในวัย 68 ปี ที่ผ่านร้อนผ่านหนาวมามาก โดยเฉพาะวิกฤตต้มยำกุ้งปี 2540 ผมเรียนรู้ว่าการพัฒนาตัวเองนั้นไม่ใช่เส้นทางที่ราบรื่นหรือมีหลักประกันความสำเร็จใดๆ เลยครับ

มันคือการเดินทางอันยาวนานที่ไม่สิ้นสุด เต็มไปด้วยความล้มเหลวมากกว่าความสำเร็จ การสูญเสียมากกว่าการได้มา และความไม่มั่นใจในตัวเองมากกว่าที่เราคิดจะรับไหว หนทางเดียวที่จะพัฒนาตัวเองได้จริงคือการกล้าที่จะท้าทายความคิด ความเชื่อ และนิสัยที่เราสะสมมาตลอดชีวิต การก้าวออกไปโดยไม่มีอะไรรับประกันว่าจะเจอสิ่งที่ต้องการนั้นต้องใช้ความกล้าหาญอย่างมาก ซึ่งแผนความสำเร็จแบบสำเร็จรูปทั้งหลายคงไม่แนะนำให้ทำแบบนั้นแน่นอน

เมื่อกูรูไม่ใช่คำตอบ แล้วใครคือเพื่อนร่วมทาง?

ถ้าเราไม่สามารถพึ่งพากูรูที่มักจะนำเสนอแต่ด้านที่สวยงามของความสำเร็จได้ แล้วเราจะหันไปพึ่งใครดีล่ะครับ? ผมเชื่อว่าคำตอบอยู่ที่คนกลุ่มหนึ่งที่สำรวจทุกแง่มุมของความเป็นมนุษย์มาโดยตลอด พวกเขาอาจไม่ได้พบคำตอบเสมอไป แต่พวกเขาทุกคนมีความกล้าหาญอย่างแท้จริง นั่นก็คือ ‘ศิลปิน’ ทั้งหลายนั่นเองครับ

ศิลปะช่วยพัฒนาตัวเองได้อย่างไร?

คุณอาจสงสัยว่า ภาพวาด เพลง หรือวรรณกรรมจะช่วยให้เราพัฒนาตัวเองได้อย่างไร ผมอยากชวนให้ลองเปิดใจครับ

• ภาพวาด: บางครั้งภาพวาดก็ช่วยนำมาซึ่งความสงบและความรู้สึกผ่อนคลายภายในจิตใจ สำหรับผม เวลาได้มองภาพวาดแนว Impressionist โดยเฉพาะผลงานของ Berthe Morisot ที่มักวาดภาพผู้หญิง เด็ก และฉากในบ้าน ผมรู้สึกถึงความใกล้ชิดและอบอุ่นใจ เธอเป็นตัวอย่างของคนที่มุ่งมั่นทำในสิ่งที่เชื่อ แม้จะไม่ได้รับการยอมรับมากนักในยุคสมัยของเธอ นอกจากนี้ ศิลปะสมัยใหม่อย่างของ Jackson Pollock ก็เคยท้าทายมุมมองที่ผมมีต่อศิลปะ ทำให้ผมต้องทบทวนความคิดเดิมๆ ซึ่งนี่แหละครับ คือหัวใจของการค้นหาตัวตนภายใน
• ดนตรี: ดนตรีเป็นศิลปะที่เข้าถึงง่ายที่สุด บางครั้งเพลงๆ หนึ่งก็ทำให้เรามีความสุข ผ่อนคลาย โรแมนติก มีความหวัง หรือรู้สึกเติมเต็มได้ไม่ยาก สำหรับผม ดนตรีของ Beethoven ทำให้ผมรู้สึกถึงพลังและความมุ่งมั่น แม้เขาจะต้องเผชิญกับความยากลำบากในชีวิต แต่ความกล้าหาญและศรัทธาในงานดนตรีของเขาก็สร้างแรงบันดาลใจให้ผู้คนนับไม่ถ้วน
• วรรณกรรม: นักเขียนคืออีกแหล่งแรงบันดาลใจที่ยิ่งใหญ่ที่สุดสำหรับผมและผู้คนอีกนับล้าน ชีวิตคงจะอ้างว้างลงไปมากถ้าไม่มีนักเขียนผู้ยิ่งใหญ่เหล่านี้ หากคุณไม่แน่ใจว่าจะเริ่มต้นอ่านอะไร ผมแนะนำให้ลองไปห้องสมุด หรือพูดคุยกับบรรณารักษ์ พวกเขาจะช่วยแนะนำหนังสือที่ตรงกับความรู้สึกหรือประสบการณ์ที่คุณต้องการได้ อย่าให้อาการเขินอายมาขัดขวางนะครับ หรือถ้าไม่สะดวก ลองเข้าร่วมชมรมอ่านหนังสือออนไลน์ก็ได้ครับ ผมพบว่าคนที่รักการอ่านมักจะยินดีช่วยแนะนำหนังสือให้คนอื่นเสมอ

ทิ้งสูตรสำเร็จ แล้วหันมาเปิดใจให้ศิลปะ

ดังนั้น แทนที่จะทุ่มเงินไปกับสัมมนาหรือคอร์สที่รับประกันความสำเร็จในชั่วข้ามคืน ผมอยากชวนให้คุณลองใช้เวลาไปกับศิลปะดูบ้างครับ

• ลองไปเดินชมภาพวาดในหอศิลป์
• นอนฟังเพลงโปรดบนโซฟา บางทีอาจจะลุกขึ้นเต้นไปกับมัน ร้องไห้ไปกับมัน หรือใช้ช่วงเวลาดีๆ ไปพร้อมกับเสียงเพลง
• หรือลองหาหนังสือน่าอ่านสักเล่มมาอ่านในมุมสบายๆ ที่จะพาคุณเดินทางไปยังโลกที่คุณไม่เคยคิดว่าจะไปถึง

คุณอาจไม่ได้ไปถึงจุดที่คุณคาดหวังไว้เป๊ะๆ แต่ศิลปะจะอยู่เคียงข้างคุณในทุกย่างก้าวของการเดินทางเพื่อพัฒนาตัวเองอย่างแน่นอนครับ