เลือกความเร็วชีวิต: สร้างสมรรถนะให้ชีวิต เพื่อลิ้มรสทุกการเดินทาง

ชีวิตคือการเดินทาง... คุณเตรียมพร้อมแค่ไหน?

ในฐานะคนที่ผ่านร้อนผ่านหนาวมาพอสมควร อยากชวนพวกเรามองชีวิตในอีกมุมหนึ่งครับ

เมื่อไม่นานมานี้ ผมได้รับเอกสารเตรียมตัวสำหรับการเดินทางท่องเที่ยวทางเรือสำราญฉบับหนึ่ง ในนั้นมีคำแนะนำให้เลือกระดับความหนักของกิจกรรมในแต่ละจุดแวะพัก โดยมีสัญลักษณ์บ่งบอกไว้ชัดเจน เช่น เดินสบายๆ บนพื้นที่ราบ, เดินระยะกลางพร้อมขึ้นบันได, หรือกิจกรรมหนักที่ต้องใช้พละกำลังมาก สิ่งที่น่าสนใจคือ ไม่ว่าเราจะเลือกระดับกิจกรรมแบบไหน ระยะเวลาที่เราใช้ไปกับกิจกรรมนั้นๆ ก็ยังคงเท่าเดิม แต่ถ้าเรามีสภาพร่างกายที่พร้อมและเลือกระดับที่หนักขึ้น เราก็จะมีตัวเลือกที่หลากหลายมากขึ้น สามารถสำรวจพื้นที่ได้กว้างขวางขึ้น และได้รับประสบการณ์ที่เข้มข้นขึ้น

ผมฉุกคิดขึ้นมาว่า หลักการนี้ช่างคล้ายคลึงกับการวางแผนชีวิตประจำวันและการทำงานของเราเหลือเกิน เราอยากจะ 'เดินทาง' ไปในแต่ละวันหรือแต่ละสัปดาห์ด้วยความเร็วและประสิทธิภาพระดับไหน? การจัดระเบียบชีวิตของแต่ละคนนี่แหละครับ ที่เป็นตัวอธิบายว่าทำไมบางคนถึงดูเหมือนจะทำอะไรต่อมิอะไรได้มากมายในหนึ่งวัน ในขณะที่บางคนกลับรู้สึกว่าเวลาผ่านไปอย่างรวดเร็วโดยที่ไม่ได้ทำอะไรเป็นชิ้นเป็นอันนัก

ความเข้มข้นของการใช้ชีวิตและผลลัพธ์ที่แตกต่าง

ลองมาเปรียบเทียบระดับความเข้มข้นของการใช้ชีวิตและการทำงานของเรา กับคำแนะนำเรื่องกิจกรรมบนเรือสำราญดูนะครับ

• ระดับปานกลาง (เดินบนพื้นที่ราบ): คือการโฟกัสกับงานที่ต้องทำในแต่ละวัน เช่น ตอบอีเมล โทรกลับลูกค้า ประชุมที่จำเป็น และจัดการกับคำขอเร่งด่วนต่างๆ ในระดับนี้ คุณอาจไม่ค่อยมีเวลาหรือพลังงานเหลือสำหรับงานพิเศษอื่นๆ เท่าไรนัก รู้สึกว่าแค่นี้ก็เต็มกลืนแล้ว

• ระดับปานกลางถึงหนัก (เดินขึ้นบันได): นอกจากงานประจำวันแล้ว คุณยังต้องรับผิดชอบโปรเจกต์ระยะยาว สามารถส่งงานได้ทันหรือใกล้เคียงกำหนด แต่ต้องแลกมาด้วยความเครียดที่สะสมจากการต้องบริหารจัดการแบบฉุกเฉิน ทำให้คุณรู้สึกว่าวันนั้นเป็นวันที่เหนื่อยล้าและใช้พลังงานไปมาก

• ระดับหนักมาก (มีสภาพร่างกายพร้อม): คุณสามารถวางแผนโปรเจกต์ล่วงหน้าก่อนกำหนด ติดตามความคืบหน้าของงาน และยังสามารถสร้างสรรค์แนวคิดหรือโซลูชันใหม่ๆ เพื่อการเติบโตได้ นอกเหนือจากงานประจำวัน เมื่อคุณทำงานในระดับนี้ได้สำเร็จ คุณจะรู้สึกว่าได้ทำงานหนักและได้ผลลัพธ์ที่สำคัญ แต่ถ้าคุณทำงานอย่างเป็นระบบระเบียบ คุณจะจบท้ายวันด้วยความรู้สึกมีพลังงานและแรงบันดาลใจ แทนที่จะรู้สึกหมดแรงหรือเครียด

จะเห็นได้ว่า ยิ่งเราสามารถจัดการชีวิตและงานได้ดีเท่าไหร่ เราก็ยิ่งมีศักยภาพที่จะรับมือกับความท้าทายที่มากขึ้น ได้เรียนรู้สิ่งใหม่ๆ และสร้างผลลัพธ์ที่มีคุณค่าได้มากขึ้น โดยที่ยังคงมีพลังงานเหลือเฟือสำหรับเรื่องส่วนตัวและครอบครัว

สร้าง 'สมรรถนะ' ให้ชีวิต เพื่อทางเลือกที่มากกว่า

แล้วเราจะสร้าง 'สมรรถนะ' ในการจัดระเบียบงานของเราได้อย่างไร เพื่อให้เราสามารถเลือกทำงานในระดับที่หนักที่สุดได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่ยังคงรู้สึกมีพลังและแรงบันดาลใจเมื่อจบท้ายวัน ผมมีข้อแนะนำที่ทำได้จริง ดังนี้ครับ

• เริ่มต้นที่สภาพแวดล้อม: จัดโต๊ะทำงานให้เป็นระเบียบเรียบร้อย ขจัดสิ่งรบกวนที่ไม่จำเป็นออกไป การมีพื้นที่ทำงานที่สะอาดตาเป็นระเบียบ จะช่วยให้จิตใจปลอดโปร่งและมีสมาธิมากขึ้น ลองนึกภาพว่าคุณกำลังจะออกเดินทาง แต่สัมภาระวางระเกะระกะเต็มบ้าน คุณจะเริ่มต้นการเดินทางด้วยความรู้สึกสบายใจได้อย่างไร?

• จัดลำดับความสำคัญให้ชัดเจน: ก่อนเริ่มงานแต่ละวัน ลองใช้เวลา 5-10 นาที วางแผนว่าวันนี้มีอะไรที่ต้องทำบ้าง และอะไรคือ 1-3 อย่างที่สำคัญที่สุดที่ต้องทำให้เสร็จ ไม่ใช่แค่ลิสต์งาน แต่คือการจัดลำดับความเร่งด่วนและสำคัญ เช่น ใช้หลักการ Eisenhower Matrix (สำคัญ-เร่งด่วน, สำคัญ-ไม่เร่งด่วน, ไม่สำคัญ-เร่งด่วน, ไม่สำคัญ-ไม่เร่งด่วน) ซึ่งช่วยให้เราโฟกัสกับสิ่งที่สร้างผลลัพธ์ได้จริง

• จัดกลุ่มกิจกรรมที่คล้ายกัน: เช่น การตอบอีเมล การโทรศัพท์กลับ การชำระบิล หรือการจัดเก็บเอกสาร เมื่อคุณจัดการงานประเภทเดียวกันต่อเนื่องกัน จะช่วยให้มีสมาธิ ไม่ต้องสลับบริบทไปมา (context switching) ซึ่งเป็นการใช้พลังงานสมองโดยไม่จำเป็น ลองนึกถึงการทำอาหาร หากคุณหั่นผักทั้งหมดก่อน แล้วค่อยลงมือผัด จะเร็วกว่าการหั่นไป ผัดไป

• แบ่งเวลาเฉพาะสำหรับงานสำคัญ (Deep Work): กำหนดช่วงเวลาที่ชัดเจนในแต่ละวัน (อาจจะ 1-2 ชั่วโมง) เพื่อโฟกัสกับโปรเจกต์ที่ต้องใช้สมาธิสูงและมีผลกระทบสำคัญต่อเป้าหมายของคุณ ในช่วงเวลานี้ ให้ปิดการแจ้งเตือนต่างๆ และจดจ่ออยู่กับงานตรงหน้า การทำงานแบบ Deep Work จะช่วยให้คุณสร้างผลงานที่มีคุณภาพสูงได้อย่างแท้จริง

• ดูแลสุขภาพกายและใจ: ไม่ว่าจะเป็นการออกกำลังกายสม่ำเสมอ การนอนหลับให้เพียงพอ หรือการหาเวลาผ่อนคลายจากความเครียด สิ่งเหล่านี้คือ 'เชื้อเพลิง' ที่สำคัญที่สุดในการสร้างสมรรถนะให้ชีวิต หากร่างกายอ่อนล้า จิตใจไม่แจ่มใส การจัดระเบียบงานก็ทำได้ยาก ลองปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพเพื่อวางแผนการดูแลตนเองอย่างเหมาะสม

บทสรุป: ชีวิตคือการเลือก... และการเตรียมพร้อม

ชีวิตของเราก็เหมือนการเดินทางบนเรือสำราญที่เราสามารถเลือกความเร็วและระดับความเข้มข้นของกิจกรรมได้ การจัดระเบียบชีวิตและการทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ ไม่ได้หมายถึงการทำงานหนักขึ้นเพียงอย่างเดียว แต่หมายถึงการทำงานอย่างชาญฉลาด เพื่อให้เราสามารถบรรลุเป้าหมายที่ตั้งไว้ และยังคงมีพลังงานเหลือเฟือสำหรับความสุขอื่นๆ ในชีวิต

เมื่อคุณเริ่มต้นวันด้วยพื้นที่ทำงานที่เป็นระเบียบเรียบร้อย มีงานที่จัดลำดับความสำคัญไว้แล้ว และมีพลังงานเต็มเปี่ยมจากสุขภาพที่ดี คุณจะรู้สึกมีพลังตั้งแต่เช้า คุณได้สร้าง 'สมรรถนะ' ในการจัดระเบียบงานที่ช่วยให้คุณรับมือกับกิจกรรมที่ท้าทายของแผนกหรือบริษัทได้ โดยปราศจากความเครียดจากการใช้พลังงานมากเกินไป

ปีนี้ คุณอยากจะ 'ล่องเรือ' ไปด้วยความเร็วแบบไหนครับ? ผมหวังว่าคุณจะเลือกความเร็วที่ทำให้คุณได้ลิ้มรสทุกช่วงเวลาของการเดินทางอย่างเต็มที่ และจบท้ายวันด้วยความรู้สึกอิ่มเอมใจในทุกๆ วันนะครับ