ชีวิตที่ 'ตระหนักรู้' เหนื่อยจริงหรือ? บทเรียนจากใจลุงตี่

ทำไมเราถึงต้อง 'ตระหนักรู้' ตลอดเวลา?

สวัสดีครับหลานๆ ทุกคน หลายท่านที่แวะเวียนมาอ่านบทความของลุงตี่ อาจจะเคยมีความรู้สึกเดียวกันกับที่ลุงเองก็เคยเป็นมานานแล้ว นั่นคือความรู้สึกว่าการใช้ชีวิตอย่างมีสติ การตระหนักรู้ในทุกเรื่องราว มันช่างเหน็ดเหนื่อยเหลือเกิน ต่างกับการปล่อยใจไปตามสบายที่ดูจะง่ายกว่า จริงไหมครับ?

ลุงเข้าใจดี บางครั้งเราก็อยากจะหลับหูหลับตา ปล่อยวางทุกอย่างไปบ้าง ทำไมเราต้องพาตัวเองไปเผชิญหน้ากับความยากลำบากที่ดูเหมือนไม่มีอะไรมารับประกันผลลัพธ์ บางครั้งก็ต้องลงทุนทั้งแรงกาย แรงใจ เวลา และเงินทองไปกับการเรียนรู้ โค้ชชิ่ง การบำบัด หรือการอ่านหนังสือต่างๆ รวมถึงความกล้าหาญที่เราต้องรวบรวมมาเพื่อเผชิญหน้ากับปัญหาในใจตัวเอง สิ่งเหล่านี้มันคุ้มค่าจริงหรือ?

คำถามเหล่านี้เป็นคำถามที่ลุงเองก็เคยถามตัวเองซ้ำแล้วซ้ำเล่าครับ เวลาที่ลูกศิษย์หรือเพื่อนๆ ที่มาปรึกษาบ่นว่าการทำงานกับตัวเองมันยากเย็นแสนเข็ญเหลือเกิน สิ่งที่ลุงทำได้ก็คือยิ้มให้กำลังใจ และอาจจะถามกลับไปว่า “การมีความชัดเจนมันดีกว่าความสับสนไม่ใช่หรือ?” หรือ “การได้รู้สึกถึงอารมณ์ต่างๆ อย่างแท้จริง มันดีกว่าการเดินไปมาอย่างไร้ความรู้สึกไม่ใช่หรือ?” บางครั้งพวกเขาก็พยักหน้ายอมรับ แต่บางครั้งก็มองลุงด้วยสายตาที่บอกว่า “ลุงตี่ครับ ลุงกำลังพูดเรื่องยากนะ!” ซึ่งลุงเข้าใจดีเลยครับ

กับดักของความเคยชินและความสบายชั่วคราว

ลุงเองก็เคยติดกับดักของความเคยชินครับ เมื่อก่อนลุงชอบความรู้สึกชั่วคราวของการโทษคนอื่นและการสวมบทบาทเป็นเหยื่อเหลือเกิน การโทษคนอื่นมันช่วยเติมเต็มอัตตาของลุงได้ง่ายๆ และการเป็นเหยื่อก็ทำให้ลุงไม่ต้องรับผิดชอบชีวิตตัวเอง ใครบ้างจะไม่ชอบความรู้สึกแบบนี้?

แต่พอความรู้สึกเหล่านั้นจางหายไป สิ่งที่ตามมาคือความรู้สึก “เมาค้าง” ครับ ทั้งความหดหู่ ความนับถือตัวเองที่ลดลง ความรู้สึกไร้หนทางและสิ้นหวัง ลุงตื่นขึ้นมามองตัวเองในกระจกและเห็นใครบางคนที่แลกความตื่นเต้นของความเป็นไปได้ กับความซ้ำซากจำเจของสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ใครบางคนที่จมปลักอยู่กับกิจวัตรเดิมๆ บ่นบ่อยๆ และเสียงดังๆ ลุงเห็นใครบางคนที่แม้จะคุ้นเคย แต่ก็ไม่น่าชื่นชมเท่าไหร่

การที่เราปล่อยให้ชีวิตไหลไปตามความเคยชินโดยไม่ตระหนักรู้ตัวนั้น อาจให้ความสบายใจในระยะสั้น แต่ในระยะยาวแล้ว มันมักจะทิ้งร่องรอยของความรู้สึกที่ว่า “เราพลาดอะไรไปหรือเปล่า” หรือ “ชีวิตน่าจะมีอะไรดีกว่านี้” ไว้ในใจเสมอครับ

เป้าหมายของการ 'ตระหนักรู้' คืออะไร?

ไม่ว่าจะบ่นหรือไม่ก็ตาม ลุงก็จะหยุดความคิดฟุ้งซ่านเหล่านั้น และเตือนตัวเองที่สะท้อนอยู่ในกระจกว่า เป้าหมายของการมีสติและการตระหนักรู้คืออะไร:

• เพื่อความเข้าใจในตัวเอง: การตระหนักรู้ไม่ใช่การตัดสินตัวเอง แต่เป็นการทำความเข้าใจว่าอะไรคือสิ่งที่เราคิด อะไรคือสิ่งที่เรากำลังรู้สึก และทำไมเราถึงทำในสิ่งที่เราทำ การเข้าใจสาเหตุเบื้องหลังพฤติกรรมและความคิดของเรา ช่วยให้เราตัดสินใจได้ดีขึ้นและใช้ชีวิตได้อย่างมีจุดมุ่งหมาย

• เพื่อการเติบโต: เมื่อเราตระหนักรู้ เราจะเห็นโอกาสในการเรียนรู้และพัฒนาตนเองอยู่เสมอ ไม่ว่าจะเป็นด้านการเงิน สุขภาพกายใจ หรือความสัมพันธ์กับผู้อื่น การยอมรับจุดอ่อนและพร้อมที่จะเปลี่ยนแปลง คือหัวใจสำคัญของการเติบโต

• เพื่อความสงบภายใน: บ่อยครั้งที่ความวุ่นวายในหัวเราเกิดจากความคิดที่ปรุงแต่งไปเรื่อย การฝึกตระหนักรู้ช่วยให้เราสามารถสังเกตความคิดเหล่านั้นโดยไม่จมดิ่งไปกับมัน ทำให้เรามีพื้นที่ทางจิตใจมากขึ้น และสัมผัสได้ถึงความสงบที่แท้จริง

ลุงบอกตัวเองเสมอว่า ผมเป็นมากกว่าผลรวมของความกลัว การตัดสินตัวเอง และความเชื่อที่จำกัด ผมจะทำให้ความวุ่นวายในหัวเงียบลงนานพอที่จะได้ยินเสียงกระซิบจากจิตวิญญาณของผม และเมื่อลุงอดทน ลุงก็มักจะพบกับความสุขที่ยิ่งใหญ่และไม่คาดฝันได้บ่อยครั้ง ยิ่งไปกว่านั้น ลุงมักจะพบว่าตัวเองรู้สึกสงบได้ไม่มากก็น้อย ลุงรู้สึกขอบคุณสำหรับสิ่งนั้น

แล้วทั้งหมดที่ทำไปมันคุ้มค่าไหม?

ลุงคิดว่าเราแต่ละคนต้องตอบคำถามนั้นด้วยตัวเองครับ เพราะเส้นทางของแต่ละคนไม่เหมือนกัน แต่สำหรับลุงแล้ว ความสงบและความสุขเล็กๆ น้อยๆ ที่ได้จากการตระหนักรู้ในตัวเองนั้น มันมีค่าเกินกว่าจะประเมินได้จริงๆ ครับ

มันอาจจะเหนื่อยบ้างในบางครั้งครับ เหมือนกับการออกกำลังกายที่ต้องใช้ความพยายาม แต่ผลลัพธ์ที่ได้คือสุขภาพที่ดีขึ้น ความแข็งแรงที่มากขึ้น การตระหนักรู้ก็เช่นกัน มันอาจจะใช้พลังงานในตอนแรก แต่ผลลัพธ์ที่ได้คือชีวิตที่มีคุณภาพมากขึ้น ความเข้าใจที่ลึกซึ้งขึ้น และความสุขที่ยั่งยืนกว่าเดิม

ลุงขอเป็นกำลังใจให้หลานๆ ทุกคนนะครับ ลองใช้เวลาสักนิดในแต่ละวัน เพื่อ 'หยุด' และ 'สังเกต' ตัวเองดูนะครับ ไม่ต้องรีบร้อน ไม่ต้องสมบูรณ์แบบ แค่เริ่มต้นเล็กๆ ก็พอแล้วครับ แล้วเราจะพบว่าชีวิตที่ตระหนักรู้นั้น ไม่ได้มีแต่ความเหนื่อย แต่เต็มไปด้วยความหมายและความงดงามที่รอให้เราค้นพบ