สร้างใจให้คนอยากร่วมงาน: หัวใจของผู้บริหารและเพื่อนร่วมงานที่ดี

แรงจูงใจที่ซับซ้อนกว่าแค่เงินเดือน

สวัสดีครับหลาน ๆ ทุกคน วันนี้ลุงตี่อยากชวนคุยเรื่องสำคัญมากๆ สำหรับคนทำงานและผู้บริหารอย่างเราๆ นั่นคือเรื่อง 'แรงจูงใจ' ครับ

ในชีวิตการทำงาน เราคงเคยเห็นเพื่อนร่วมงานหรือแม้แต่ตัวเราเอง มีแรงจูงใจที่แตกต่างกัน บางคนอยากประสบความสำเร็จเพื่อความภาคภูมิใจ บางคนอยากให้งานที่ทำมีคุณค่าต่อสังคม บางคนก็อาจจะมองเรื่องความมั่นคงทางการเงินเป็นหลัก ซึ่งเป็นเรื่องปกติที่แต่ละคนจะมีเป้าหมายไม่เหมือนกัน

แต่สิ่งหนึ่งที่ลุงตี่สังเกตเห็นบ่อยๆ โดยเฉพาะในที่ทำงาน คือหลายคนอาจไม่ได้มีแรงจูงใจที่จะทำอะไรมากไปกว่าการมาทำงานให้ครบวันแล้วรับเงินเดือนไป ซึ่งในฐานะผู้บริหาร หรือแม้แต่ในฐานะเพื่อนร่วมงาน เรามีส่วนช่วยกันสร้างสภาพแวดล้อมที่กระตุ้นให้ทุกคนอยากทำงานให้ดีขึ้นได้ครับ

เคยมีผลสำรวจหลายฉบับ ทั้งในไทยและต่างประเทศ ชี้ให้เห็นว่าพนักงานจำนวนไม่น้อยรู้สึกไม่ผูกพันกับงานที่ทำ ซึ่งส่วนใหญ่ไม่ได้มาจากเรื่องเงินเดือนเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากความรู้สึกว่าไม่ได้รับเครื่องมือที่เหมาะสม ไม่ได้รับโอกาสในการเรียนรู้ หรือไม่มีทิศทางที่ชัดเจนในการทำงาน ลุงตี่มองว่าเป็นจุดที่เราต้องหันมาใส่ใจอย่างจริงจัง เพราะเมื่อพนักงานรู้สึกแบบนี้ ประสิทธิภาพในการทำงานก็ย่อมลดลงตามไปด้วยครับ

กฎเกณฑ์ที่สร้างกำแพง หรือสร้างความเชื่อใจ?

ความผิดพลาดที่ลุงตี่เห็นบ่อยๆ ในหลายองค์กร คือการออกกฎระเบียบมากเกินไปจนพนักงานรู้สึกอึดอัดและหมดกำลังใจ พวกเขาจะรู้สึกว่าไม่มีอิสระที่จะใช้ความคิดสร้างสรรค์ในการทำงาน เพราะกลัวว่าจะทำผิดกฎ ซึ่งเป็นเรื่องที่น่าเสียดายมากนะครับ เพราะบางทีความคิดดีๆ ที่จะนำไปสู่การพัฒนาหรือนวัตกรรม ก็มาจากความกล้าที่จะคิดนอกกรอบนี่แหละครับ

การที่พนักงานรู้สึกว่าไม่ได้รับความไว้วางใจก็เป็นอีกหนึ่งข้อผิดพลาดสำคัญ ลองคิดดูนะครับว่า ถ้าองค์กรมีกฎที่ตั้งอยู่บนสมมติฐานว่าพนักงานจะเอาเปรียบอยู่เสมอ เช่น การจำกัดวันลาป่วยหรือลากิจอย่างเข้มงวดเกินไป หรือการตรวจสอบการเข้า-ออกงานที่ละเอียดจนเกินความจำเป็น อาจทำให้พนักงานรู้สึกว่าไม่ได้รับความเชื่อใจ ทั้งๆ ที่ส่วนใหญ่แล้วพนักงานที่ดีก็อยากทำงานให้องค์กรเติบโตไปด้วยกันครับ

กฎระเบียบที่ดีควรมีไว้เพื่อสร้างความชัดเจน ความยุติธรรม และปกป้ององค์กร ไม่ใช่เพื่อควบคุมหรือจับผิด เมื่อพนักงานรู้สึกว่าถูกควบคุมมากเกินไป พวกเขาก็จะทำงานแค่ตามหน้าที่ ไม่มีความผูกพันกับองค์กร และอาจจะมองหาโอกาสใหม่ๆ ในที่สุดครับ

สร้างบรรยากาศที่เอื้อต่อใจคนทำงาน

จากประสบการณ์ของลุงตี่ มีแนวทางง่ายๆ ที่เราสามารถนำมาปรับใช้เพื่อสร้างบรรยากาศการทำงานที่ดีและกระตุ้นแรงจูงใจได้ดังนี้ครับ:

• ลดกฎเกณฑ์ที่ไม่จำเป็น: เก็บไว้เฉพาะกฎที่สำคัญจริงๆ เพื่อปกป้องธุรกิจ สร้างโครงสร้างการทำงานที่ชัดเจน และรักษาความยุติธรรม ถ้ากฎไหนไม่ตอบโจทย์ หรือทำให้เกิดความอึดอัดมากกว่าประโยชน์ ก็ลองพิจารณาเลิกใช้ หรือปรับปรุงดูนะครับ
• สื่อสารให้ชัดเจนและต่อเนื่อง: เมื่อมีกฎระเบียบหรือความคาดหวังใดๆ ต้องมั่นใจว่าพนักงานทุกคนเข้าใจตรงกัน การสื่อสารที่ชัดเจนและเปิดเผย จะช่วยลดความเข้าใจผิดและสร้างความเชื่อมั่นได้มากครับ
• ร่วมกันสร้างหลักปฏิบัติ: ลองชวนพนักงานมามีส่วนร่วมในการกำหนดหลักปฏิบัติ (Code of Conduct) หรือค่านิยมขององค์กรดูสิครับ การที่ทุกคนได้มีส่วนร่วมจะทำให้รู้สึกเป็นเจ้าของและอยากปฏิบัติตามมากขึ้น รวมถึงการสร้างวิสัยทัศน์และพันธกิจร่วมกันก็สำคัญมาก
• ผู้บริหารต้องเป็นแบบอย่าง: กฎระเบียบที่ดีต้องใช้กับทุกคน รวมถึงผู้บริหารด้วย ถ้าผู้บริหารไม่ปฏิบัติตามกฎ ก็ยากที่จะคาดหวังให้พนักงานปฏิบัติตามใช่ไหมครับ ความสม่ำเสมอในการรักษากฎเป็นสิ่งสำคัญที่สร้างความเชื่อมั่นได้ดีที่สุด
• จัดการพฤติกรรมไม่เหมาะสมทันที: เมื่อพบพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม ควรจัดการแก้ไขทันที ก่อนที่จะกลายเป็นปัญหาใหญ่ แต่ให้เน้นการพูดคุยให้คำแนะนำ หรือใช้แนวทางที่ค่อยเป็นค่อยไป และเป็นธรรม มากกว่าการตำหนิติเตียนอย่างรุนแรง
• เปิดใจรับฟังความคิดเห็น: เปิดโอกาสให้พนักงานได้แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับกฎระเบียบหรือแนวทางการทำงานต่างๆ พวกเขามักจะมีไอเดียดีๆ ที่สามารถนำมาปรับปรุงนโยบายให้ดีขึ้นได้ เพราะพวกเขาคือคนที่ทำงานนั้นๆ อยู่ทุกวัน และเข้าใจปัญหาหน้างานได้ดีที่สุด
• สื่อสารการเปลี่ยนแปลงอย่างเข้าใจ: หากมีการเปลี่ยนแปลงนโยบายหรือกฎระเบียบที่เข้มงวดขึ้น ควรมีการพูดคุยและอธิบายเหตุผลให้พนักงานเข้าใจว่าการเปลี่ยนแปลงนี้มีประโยชน์ต่อทุกคนอย่างไร เพื่อไม่ให้เกิดความรู้สึกตกใจหรือต่อต้าน และเปิดโอกาสให้ซักถามข้อสงสัย

บทสรุป: สร้างแรงจูงใจด้วยใจที่เข้าใจ

การสร้างสภาพแวดล้อมที่กระตุ้นแรงจูงใจในการทำงาน ไม่ใช่เรื่องของการบังคับหรือการใช้กฎที่เข้มงวด แต่เป็นเรื่องของการสร้างความเข้าใจ ความไว้วางใจ และการมีส่วนร่วมของทุกคนครับ เมื่อพนักงานรู้สึกมีคุณค่า ได้รับการไว้วางใจ มีอิสระในการทำงานในขอบเขตที่เหมาะสม และเห็นว่าเสียงของพวกเขามีความหมาย พวกเขาก็จะมีความสุขและอยากร่วมมือกันสร้างสรรค์ผลงานดีๆ ให้กับองค์กรอย่างเต็มใจ

ลุงตี่เชื่อว่า หากเราทุกคนหันมาใส่ใจเรื่องนี้มากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นในบทบาทผู้บริหารหรือเพื่อนร่วมงาน เราจะสามารถสร้างสถานที่ทำงานที่เต็มไปด้วยพลังบวกและประสิทธิภาพได้อย่างแน่นอนครับ ลุงตี่ขอเป็นกำลังใจให้ทุกคนนะครับ