ช่วงเวลาแห่งความกระจ่าง: จุดเปลี่ยนสำคัญในการพัฒนาตัวเอง

ช่วงเวลาที่ความคิดตกผลึก

ในฐานะที่ผมเองก็ผ่านร้อนผ่านหนาวมาพอสมควร และได้เห็นอะไรมาเยอะ โดยเฉพาะเรื่องการเงินและการบริหารในยุคที่เศรษฐกิจผันผวนหนักๆ อย่างต้มยำกุ้งปี 2540 ผมเชื่อว่าสิ่งหนึ่งที่สำคัญไม่แพ้ความรู้ทางเทคนิค คือ 'ความคิด' และ 'มุมมอง' ของเราเองครับ

สำหรับผมแล้ว ช่วงเวลาที่น่าประทับใจที่สุด ไม่ใช่ตอนที่ได้กำไรก้อนโต หรือตอนที่แก้ปัญหายากๆ ได้สำเร็จ แต่เป็นตอนที่ได้เห็นใครสักคน ไม่ว่าจะเป็นเพื่อนร่วมงาน ลูกน้อง หรือแม้กระทั่งตัวเราเอง มี 'ความกระจ่าง' หรือ 'Insight' เกิดขึ้นในใจอย่างกะทันหันครับ มันเหมือนกับว่ามีแสงสว่างวาบขึ้นมาในความมืด ทำให้มองเห็นหนทางที่จะพัฒนาตัวเองให้ดีขึ้นได้

ช่วงเวลาแห่งความกระจ่างนี้ มักจะเกิดขึ้นได้ 2 แบบหลักๆ ครับ:

• จากการตั้งคำถามที่ดี: บางครั้งเราแค่นั่งคุยกัน เปิดใจสอบถามในสิ่งที่อีกฝ่ายคิดอย่างลึกซึ้ง ไม่ใช่การชี้แนะ แต่เป็นการกระตุ้นให้เขาได้คิดเอง ทบทวนตัวเอง และสุดท้ายเขาก็จะค้นพบคำตอบหรือมุมมองใหม่ๆ ด้วยตัวของเขาเอง
• จากการชวนให้มองในมุมที่ต่างออกไป: อีกแบบคือการที่เราหยิบยกประเด็นบางอย่างขึ้นมาตั้งข้อสังเกต หรือเสนอแง่มุมที่เขาอาจไม่เคยคิดถึงมาก่อน ซึ่งอาจจะทำให้เขามองเห็นความเป็นไปได้ใหม่ๆ ที่ไม่เคยอยู่ในสายตา

เมื่อสิ่งนี้เกิดขึ้น พลังของการเปลี่ยนแปลงจะปรากฏขึ้นอย่างชัดเจนครับ การประชุมสั้นๆ ที่ดูเหมือนไม่มีอะไร อาจจะสร้างคุณค่ามหาศาลได้โดยไม่จำเป็นต้องมีโครงการที่ซับซ้อนเลย

ตัวอย่างจากประสบการณ์จริง

ผมจำได้ว่าครั้งหนึ่ง ผมเคยคุยกับเพื่อนรุ่นน้องคนหนึ่งที่กำลังเจอปัญหาในการบริหารทีมงานในหน่วยธุรกิจใหม่ของเขา เขาบ่นว่าทีมงานทำงานไม่ได้ตามเป้าหมายที่วางไว้ ผมก็เพียงแค่ชวนคุยและถามคำถามปลายเปิดไปเรื่อยๆ เกี่ยวกับการทำงานของเขาและทีม

อยู่ๆ น้องเขาก็หยุดคิดไปพักหนึ่ง แล้วบอกว่า “ลุงตี่ครับ ผมเพิ่งนึกออก ผมไม่ได้ให้ความสำคัญกับการตรวจสอบผลงานและรับผิดชอบกับสิ่งที่ทีมควรจะทำเลย”

ทันทีที่เขาพูดจบ ผมเห็นแววตาของเขาเปลี่ยนไป เขามองเห็นโอกาสที่จะเข้าไปมีส่วนร่วมกับทีมงานอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น และมุ่งเน้นให้ทีมทำงานที่สร้างผลลัพธ์ที่ดีที่สุดได้ทันที มันเหมือนกับว่าเขาได้ปลดเปลื้องภาระบางอย่างออกไปจากใจเลยทีเดียวครับ

อีกกรณีหนึ่ง ผมเคยคุยกับเจ้าของบริษัทที่ปรึกษาแห่งหนึ่งที่กำลังคิดจะขยายธุรกิจ เขาเล่าว่าไม่ค่อยอยากจะจ่ายค่าคอมมิชชันให้กับที่ปรึกษาอิสระที่ช่วยหาลูกค้าใหม่ๆ เข้ามา เพราะเขารู้สึกว่า “นี่มันธุรกิจของผม ผมไม่ได้ต้องการงานเพิ่มขนาดนั้น และทำไมคนอื่นถึงจะได้อะไรไป ในเมื่อเขาก็แค่มาเกาะเกี่ยวทรัพย์สินทางปัญญาของผม”

ผมก็เลยลองชวนเขาคิดแบบกลับหัวกลับหางดูครับว่า “จะเป็นอย่างไร ถ้าคุณลองคิดใหม่ทั้งหมด แทนที่จะหวงแหน คุณลองสร้างแรงจูงใจให้ที่ปรึกษาอิสระของคุณช่วยหาลูกค้าให้คุณเยอะๆ แล้วคุณก็จ่ายค่าตอบแทนให้พวกเขาอย่างงามล่ะ?”

ความคิดนี้อาจจะดูเหมือนเป็นเรื่องธรรมดาสำหรับคนนอก แต่สำหรับเขาในตอนนั้น มันคือการพลิกมุมมองของธุรกิจตัวเองไปโดยสิ้นเชิงครับ

“โอ้โห!” เขาร้องออกมา “ผมคิดอะไรผิดมาตลอดเลยนี่นา!”

บทสรุป: พลังของการค้นพบด้วยตัวเอง

สำหรับผม ไม่มีความรู้สึกไหนจะดีไปกว่าการได้เห็นคนอื่นค้นพบความกระจ่างด้วยตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องงาน เรื่องส่วนตัว หรือเรื่องความสัมพันธ์ การได้มองเห็นสิ่งต่างๆ ในมุมใหม่ๆ และได้เข้าใจถึงหนทางที่จะก้าวไปข้างหน้าอย่างมั่นใจ เป็นจุดเปลี่ยนที่สำคัญอย่างยิ่งในการพัฒนาตัวเองครับ

บางครั้งสิ่งที่เราต้องการจริงๆ อาจไม่ใช่คำตอบสำเร็จรูป แต่เป็นการได้ตั้งคำถามที่ถูกต้อง ได้รับการชี้แนะในมุมที่ต่างออกไป จนนำไปสู่การค้นพบด้วยตัวเอง ซึ่งนี่แหละครับ คือกุญแจสำคัญสู่การเติบโตอย่างยั่งยืนในทุกช่วงวัยของชีวิต