ก้าวข้ามกับดัก: ทำไมการพัฒนาผู้นำถึงต้องมากกว่าแค่ 'เข้าอบรม'

การลงทุนที่ไม่ค่อยได้ผลตอบแทนตามคาด

สวัสดีครับพี่น้องชาว loongtiti.com ในฐานะที่ผมเคยคลุกคลีอยู่ในแวดวงการเงินมานานหลายสิบปี ผมเห็นมานักต่อนักแล้วครับว่าองค์กรไม่ว่าจะเล็กหรือใหญ่ ล้วนให้ความสำคัญกับการพัฒนา 'ผู้นำ' มากแค่ไหน

พวกเขาพร้อมทุ่มเททั้งเวลาและเม็ดเงินมหาศาล เพื่อหวังให้บุคลากรเหล่านี้เติบโต มีศักยภาพ และเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนองค์กรไปข้างหน้า แต่ก็น่าเสียดายครับที่บ่อยครั้ง การลงทุนเหล่านี้กลับไม่ได้ผลตอบแทนที่คุ้มค่าอย่างที่ควรจะเป็น จนบางทีก็อดตั้งคำถามไม่ได้ว่า 'เราทำอะไรผิดไปหรือเปล่า?'

วันนี้ผมอยากจะชวนคุณมาทำความเข้าใจถึงสาเหตุที่แท้จริง และมองหาหนทางที่จะทำให้การพัฒนาผู้นำนั้นมีประสิทธิภาพและยั่งยืนยิ่งขึ้น ด้วยมุมมองที่ว่า 'การเรียนรู้คือกระบวนการ' ไม่ใช่แค่ 'เหตุการณ์' ครับ

กับดักของ 'เหตุการณ์' และ 'ความตั้งใจ'

ลองนึกภาพตามนะครับว่ามีผู้นำดาวรุ่งคนหนึ่งที่เต็มไปด้วยไฟและความมุ่งมั่น เขาได้รับโอกาสให้เข้าร่วมเวิร์กช็อปพัฒนาผู้นำที่องค์กรจัดขึ้นอย่างดีเยี่ยม วิทยากรก็ยอดเยี่ยม เนื้อหาก็เข้มข้น มีการฝึกฝน และให้สร้างแผนปฏิบัติการเพื่อนำสิ่งที่เรียนรู้ไปปรับใช้จริง

เขาออกจากห้องอบรมมาด้วยความรู้สึกเต็มเปี่ยมไปด้วยพลัง มีแรงบันดาลใจ และพร้อมที่จะนำแนวคิดใหม่ๆ ไปปรับใช้ทันทีที่กลับถึงโต๊ะทำงาน แต่พอวันรุ่งขึ้น กลับมาเจอสภาพความเป็นจริงที่ถาโถมเข้ามา ทั้งอีเมลค้างกองพะเนิน ข้อความเสียงที่ต้องตอบกลับ งานด่วนที่แทรกเข้ามาไม่หยุดหย่อน แผนปฏิบัติการที่ตั้งใจไว้เมื่อวานก็เริ่มเลือนหายไปจากความทรงจำ สุดท้ายก็ต้องพับเก็บไปก่อน เพราะ 'ไม่มีเวลา'

สถานการณ์แบบนี้คงฟังดูคุ้นเคยกับใครหลายคนนะครับ ไม่ใช่ว่าเขาไม่ตั้งใจ หรือเวิร์กช็อปไม่ดี แต่เป็นเพราะโปรแกรมพัฒนาผู้นำส่วนใหญ่มักจะมุ่งเน้นไปที่การสร้าง 'โปรแกรมการฝึกอบรมที่ดีเยี่ยม' ซึ่งเป็นเพียง 'เหตุการณ์' หนึ่งเท่านั้น

คุณเห็นไหมครับว่า 'การฝึกอบรม' เป็นเพียง 'เหตุการณ์' แต่ 'การเรียนรู้' และ 'การพัฒนาผู้นำ' นั้นเป็น 'กระบวนการ' ที่ต้องใช้เวลา การฝึกฝน และการนำไปปรับใช้จริงอย่างต่อเนื่อง เราไม่สามารถเรียนรู้ทักษะชีวิตที่ซับซ้อนและสำคัญได้ในชั่วข้ามคืน

สร้างความลึกซึ้ง: จาก 'ความรู้' สู่ 'ทักษะ'

ในห้องอบรม เราอาจได้รับ 'ความเข้าใจ' ได้ 'ปิ๊งแวบ' ได้ 'แรงบันดาลใจ' ได้ 'แนวคิด' 'แนวทาง' หรือแม้แต่ 'รายการตรวจสอบ' ที่มีประโยชน์ แต่สิ่งเหล่านี้เป็นเพียงจุดเริ่มต้นเท่านั้นครับ

การเปลี่ยนจาก 'ความรู้' เป็น 'ทักษะ' ที่ใช้งานได้จริงนั้น ต้องอาศัยองค์ประกอบที่มากกว่าแค่การนั่งฟังหรือทำเวิร์กช็อป นี่คือสิ่งที่ผมอยากจะชวนให้คิดต่อ:

• การสนับสนุนจากสภาพแวดล้อม: องค์กรต้องสร้างวัฒนธรรมที่เอื้อต่อการเรียนรู้และการนำไปใช้จริง ไม่ใช่แค่ส่งไปอบรมแล้วจบกัน ผู้นำควรได้รับโอกาสให้ทดลองใช้แนวทางใหม่ๆ โดยไม่ต้องกลัวความผิดพลาด และมีพี่เลี้ยงหรือผู้บริหารคอยให้คำแนะนำและสนับสนุน
• การโค้ชและให้คำปรึกษา: การมีโค้ชหรือเมนเทอร์ที่เข้าใจสถานการณ์จริงและคอยชี้แนะ จะช่วยให้ผู้นำนำสิ่งที่เรียนรู้ไปปรับใช้กับบริบทของตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น เหมือนมีผู้ใหญ่คอยแนะนำ ไม่ใช่แค่ตำรา
• การฝึกฝนซ้ำๆ และการสะท้อนตนเอง: ทักษะจะเกิดขึ้นได้จากการฝึกฝนอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ ผู้นำควรมีโอกาสได้ทบทวนการกระทำของตนเอง เรียนรู้จากความสำเร็จและความล้มเหลว และปรับปรุงแก้ไขอยู่เสมอ การทำบันทึกประจำวัน หรือการสนทนากับเพื่อนร่วมงานก็เป็นวิธีที่ดี
• การจัดสรรเวลาและทรัพยากร: องค์กรต้องเข้าใจว่าการพัฒนาทักษะใหม่ๆ ไม่ใช่เรื่องที่ทำได้ในเวลาว่าง ต้องมีการจัดสรรเวลาและลดภาระงานบางส่วนลง เพื่อให้ผู้นำมีพื้นที่ได้ทดลองและนำสิ่งที่เรียนรู้ไปปฏิบัติจริง
• การวัดผลและติดตาม: การมีกลไกในการวัดผลและติดตามความก้าวหน้าอย่างเป็นรูปธรรม จะช่วยให้ทั้งตัวผู้นำและองค์กรเห็นว่าการลงทุนนี้ได้ผลจริงหรือไม่ และควรปรับปรุงส่วนใด

การพัฒนาผู้นำก็เหมือนกับการสร้างกล้ามเนื้อครับ เราไม่สามารถออกกำลังกายแค่ครั้งเดียวแล้วหวังว่าจะแข็งแรงไปตลอดชีวิต มันต้องอาศัยการฝึกฝนอย่างสม่ำเสมอ การพักผ่อนที่เพียงพอ และโภชนาการที่ดี

บทสรุปจากลุงตี่: การเรียนรู้คือการเดินทาง

การพัฒนาผู้นำไม่ใช่ปลายทางที่จบลงเมื่อเวิร์กช็อปเลิกรา แต่เป็นการเดินทางที่ต้องอาศัยความมุ่งมั่น ความอดทน และการสนับสนุนจากทุกฝ่ายครับ ตราบใดที่เรายังมองว่ามันเป็นเพียง 'เหตุการณ์' ผลตอบแทนจากการลงทุนเหล่านั้นก็จะไม่สูงอย่างที่คาดหวัง

ผมอยากจะชวนคุณผู้อ่าน โดยเฉพาะท่านที่อยู่ในวัย 40+ ซึ่งมีประสบการณ์ชีวิตและหน้าที่การงานมาพอสมควร ให้ลองมองย้อนกลับไปในเส้นทางของตัวเองดูนะครับว่า การเรียนรู้ที่แท้จริงของคุณเกิดขึ้นเมื่อไหร่? มันมักจะมาจากการลงมือทำ การเผชิญปัญหา และการปรับตัวอยู่เสมอใช่ไหมครับ?

หากเราเข้าใจแก่นแท้ข้อนี้ ทั้งในฐานะผู้นำที่ต้องการพัฒนาตัวเอง หรือในฐานะผู้บริหารที่ต้องการสร้างผู้นำที่เข้มแข็ง เราก็จะสามารถออกแบบกระบวนการพัฒนาที่ลึกซึ้ง มีคุณค่า และนำไปสู่ผลลัพธ์ที่ยั่งยืนได้อย่างแท้จริงครับ

ขอให้ทุกท่านมีความสุขกับการเรียนรู้และเติบโตในทุกๆ วันนะครับ