ชีวิตเรา... ลิขิตจากฟ้า หรือ พลังที่เราเลือกสร้าง?

ชีวิตนี้... ลิขิต หรือ เราเลือกเอง?

สวัสดีครับพี่น้องวัย 40+ ทุกท่าน ลุงตี่เองครับ ในช่วงชีวิตที่ผ่านมาเนิ่นนานถึง 68 ปี ผ่านร้อนผ่านหนาวมาหลายครั้ง โดยเฉพาะวิกฤตเศรษฐกิจปี 2540 ที่ยังคงตราตรึงในความทรงจำ ทำให้ผมอดคิดไม่ได้ว่า ชีวิตของเรานี้ถูกกำหนดไว้แล้วจริงหรือ? หรือว่าเราเป็นผู้กำหนดเส้นทางเดินของเราเองกันแน่?

หลายคนอาจคุ้นเคยกับคำว่า 'พรหมลิขิต' หรือ 'ชะตาฟ้ากำหนด' ซึ่งฟังดูเหมือนทุกสิ่งทุกอย่างในชีวิตของเราถูกขีดเขียนไว้ล่วงหน้าแล้ว ผมเองก็เคยคิดเช่นนั้นครับ แต่เมื่อยิ่งไตร่ตรองให้ลึกซึ้งขึ้น ผมกลับรู้สึกว่าแนวคิดนี้อาจจะทำให้เรามองข้ามสิ่งสำคัญบางอย่างไป นั่นคือ 'พลังแห่งการเลือก' ที่ซ่อนอยู่ในตัวเราทุกคน

ลองนึกภาพต้นไม้ใหญ่ที่ยืนตระหง่านดูนะครับ เมล็ดพันธุ์เล็กๆ เมล็ดหนึ่งถูก 'ลิขิต' ให้เป็นต้นไม้ใหญ่หรือไม่? คำตอบคือ 'ใช่' และ 'ไม่ใช่' ครับ

• ใช่ ถ้าเมล็ดนั้นได้รับการปลูกลงดิน ได้รับการดูแล มีแสงแดด น้ำ และธาตุอาหารที่เพียงพอ มันก็จะเติบโตเป็นต้นไม้ที่แข็งแรงตามศักยภาพที่มีอยู่
• ไม่ใช่ ถ้าเมล็ดนั้นถูกทิ้งไว้บนก้อนหิน หรือถูกทำลายไปเสียก่อน แม้ว่ามันจะมีศักยภาพที่จะเป็นต้นไม้ แต่ศักยภาพนั้นก็ไม่เคยได้ผลิบานออกมา

ชีวิตของเราก็คล้ายกันครับ เราทุกคนมีศักยภาพบางอย่างอยู่ในตัว แต่การที่ศักยภาพนั้นจะแสดงออกมาได้หรือไม่ ขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อม การดูแลเอาใจใส่ และที่สำคัญที่สุดคือ 'การเลือก' ของเราเอง

แก่นแท้ของศักยภาพและการตัดสินใจ

ผมเชื่อว่าเราไม่ได้ถูกกำหนดให้เป็นอะไรตายตัว แต่เราเป็นเหมือน 'เรือที่ต้องออกเดินทาง' เรามีเข็มทิศภายในที่คอยนำทาง ซึ่งก็คือ 'จิตวิญญาณ' หรือ 'ปัญญาญาณ' ของเรานั่นเองครับ จิตวิญญาณภายในนี้ ไม่ว่าเราจะเรียกว่าอะไรก็ตาม ไม่ว่าจะเป็น 'ตัวตนที่สูงกว่า' หรือ 'ญาณทัศนะ' มันมีภาพรวมของชีวิตที่กว้างใหญ่กว่าที่เราจะมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า

การรับฟังเสียงจากภายในนี้ ไม่ใช่เรื่องลึกลับซับซ้อนอะไรครับ แต่คือการที่เราใช้เวลาอยู่กับตัวเอง ทบทวนสิ่งที่เกิดขึ้น สังเกตความรู้สึกนึกคิด และตั้งคำถามกับตัวเองว่า 'อะไรคือสิ่งที่สำคัญจริงๆ สำหรับเรา?' 'เราต้องการอะไรจากชีวิตนี้?' และ 'อะไรคือสิ่งที่เราสามารถทำได้ในวันนี้เพื่อก้าวไปข้างหน้า?'

การตัดสินใจเล็กๆ น้อยๆ ในแต่ละวัน ไม่ว่าจะเป็นการเลือกที่จะเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ การเลือกที่จะให้อภัย การเลือกที่จะปรับปรุงตัวเอง หรือแม้แต่การเลือกที่จะลุกขึ้นสู้เมื่อเผชิญกับความยากลำบาก ล้วนเป็นปัจจัยสำคัญที่หล่อหลอมเส้นทางชีวิตของเรา ตัวอย่างเช่น ในช่วงวิกฤตเศรษฐกิจ บางคนอาจเลือกที่จะยอมแพ้ แต่หลายคนเลือกที่จะปรับตัว เรียนรู้ทักษะใหม่ๆ หรือแม้แต่เริ่มต้นธุรกิจเล็กๆ จากศูนย์ ซึ่งการตัดสินใจเหล่านั้นได้นำพาพวกเขาไปสู่เส้นทางที่แตกต่างอย่างสิ้นเชิง

สร้างสมดุลระหว่างโชคชะตาและการลงมือทำ

จริงอยู่ครับว่าชีวิตมีปัจจัยภายนอกที่เราควบคุมไม่ได้ เช่น สภาพเศรษฐกิจ โรคภัยไข้เจ็บ หรือเหตุการณ์ที่ไม่คาดฝัน ซึ่งสิ่งเหล่านี้อาจดูเหมือน 'โชคชะตา' ที่เข้ามาทดสอบเรา แต่ถึงแม้เราจะควบคุมสิ่งที่เกิดขึ้นไม่ได้ เราก็ยังคงมีอำนาจในการเลือก 'วิธีที่เราจะตอบสนอง' ต่อสิ่งเหล่านั้น

นักจิตวิทยาบางท่านได้เสนอแนวคิดว่า ความสุขของเราไม่ได้ขึ้นอยู่กับสิ่งที่เรามีทั้งหมด แต่ขึ้นอยู่กับ 'วิธีที่เราใช้ชีวิต' และ 'การตัดสินใจของเรา' ในแต่ละวัน ลองพิจารณาเรื่องการวางแผนเกษียณอายุนะครับ เราอาจจะเคยได้ยินคำแนะนำเรื่องการออมเงินใน RMF/SSF หรือการลงทุนในกองทุนต่างๆ แต่นอกเหนือจากการเลือกผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสมแล้ว สิ่งที่สำคัญไม่แพ้กันคือ 'วินัย' ในการออมและการลงทุนอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งเป็นผลมาจากการตัดสินใจของเราในแต่ละเดือน

การที่เราเชื่อว่าชีวิตถูกลิขิตทั้งหมด อาจทำให้เราขาดแรงจูงใจในการลงมือทำและพัฒนาตัวเอง แต่ในทางกลับกัน การที่เราเชื่อว่าเราสามารถควบคุมทุกอย่างได้ทั้งหมด ก็อาจทำให้เราผิดหวังได้ง่ายเมื่อเจออุปสรรค ดังนั้น การสร้างสมดุลจึงเป็นเรื่องสำคัญ เราควรตระหนักว่ามีบางสิ่งที่อยู่นอกเหนือการควบคุมของเรา แต่ก็ยังมีอีกหลายสิ่งที่อยู่ในอำนาจการตัดสินใจของเราที่จะเปลี่ยนแปลงได้

บทสรุป: เราคือผู้สร้างสรรค์เส้นทาง

ในที่สุดแล้ว ผมจึงมองว่าชีวิตไม่ใช่แค่การถูก 'ลิขิต' แต่เป็นการ 'เลือก' และ 'สร้างสรรค์' ของเราเอง เรามีอิสระที่จะกำหนดเส้นทางของเรา เลือกที่จะเติบโตจากประสบการณ์ต่างๆ และเปิดรับบทเรียนที่เข้ามาในชีวิต ไม่ว่ามันจะง่ายหรือยากเพียงใด

การเชื่อมโยงกับปัญญาญาณภายในของเราจะช่วยนำทางให้เราเลือกสิ่งที่ดีที่สุดสำหรับการเดินทางอันแสนพิเศษนี้ครับ ชีวิตเป็นของขวัญอันล้ำค่า และเราคือผู้ถือพู่กันที่จะแต่งแต้มสีสันให้มันงดงามตามที่เราปรารถนา ขอให้ทุกท่านมีความสุขกับการสร้างสรรค์เส้นทางชีวิตของตัวเองนะครับ