ลุงตี่เล่า: ไขความเชื่อผิดๆ เรื่องการวางแผนสืบทอดตำแหน่ง

ความสำคัญของการวางแผนสืบทอดตำแหน่งที่หลายคนมองข้าม

ช่วงหลังๆ มานี้ ผมเห็นหลายคนเริ่มพูดถึงเรื่องการวางแผนสืบทอดตำแหน่งกันมากขึ้น แต่ก็น่าแปลกใจที่หลายองค์กรยังไม่ได้ให้ความสำคัญเท่าที่ควร จากข้อมูลที่ผมเคยเห็นมา บริษัทจำนวนไม่น้อยยังไม่มีแผนรองรับเรื่องนี้อย่างจริงจัง ซึ่งสำหรับผมที่เคยผ่านโลกธุรกิจมานาน รวมถึงยุคต้มยำกุ้งปี 2540 ที่ทุกอย่างพลิกผันได้เสมอ ผมมองว่าเรื่องนี้สำคัญมากครับ

การสืบทอดตำแหน่งไม่ได้หมายถึงแค่การหาคนมาแทนที่เมื่อคนเก่าเกษียณเท่านั้น แต่เป็นการเตรียมความพร้อมให้องค์กรเดินหน้าต่อไปได้อย่างราบรื่น ไม่ว่าจะเกิดอะไรขึ้นก็ตาม

ความเชื่อผิดๆ ที่เรามักมองข้าม

ผมรวบรวมความเชื่อที่พบบ่อยเกี่ยวกับเรื่องนี้มาให้ดูกันครับ

• ความเชื่อที่ 1: ถ้ายังไม่มีใครจะเกษียณ การวางแผนสืบทอดตำแหน่งก็ยังไม่จำเป็นต้องรีบ
  นี่คือความคิดที่อันตรายมากครับ! จากประสบการณ์ของผม พนักงานเก่งๆ หรือผู้บริหารระดับสูงหลายท่าน อาจตัดสินใจเปลี่ยนงาน หรือเกษียณอายุก่อนกำหนดที่เราคาดไว้เสมอ การเตรียมคนให้พร้อมสำหรับตำแหน่งสำคัญๆ ต้องใช้เวลาในการเรียนรู้และฝึกฝน ไม่ใช่แค่เดือนสองเดือน แต่เป็นปีๆ เลยทีเดียวครับ
• ความเชื่อที่ 2: การวางแผนสืบทอดตำแหน่งเป็นเรื่องของบริษัทใหญ่เท่านั้น
  ไม่จริงเลยครับ! โดยเฉพาะในธุรกิจขนาดเล็กหรือธุรกิจครอบครัว การสูญเสียพนักงานคนสำคัญไปเพียงคนเดียว อาจส่งผลกระทบอย่างใหญ่หลวงต่อการดำเนินงานของบริษัทได้ทันที โดยเฉพาะในตำแหน่งที่เกี่ยวข้องกับการขายหรือการปฏิบัติการ การเตรียมคนให้พร้อมจึงยิ่งสำคัญกว่าบริษัทใหญ่เสียอีกครับ
• ความเชื่อที่ 3: ควรวางแผนเฉพาะตำแหน่งผู้บริหารระดับสูง (C-level) เท่านั้น
  ในความเป็นจริงแล้ว ทุกวันนี้พนักงานในทุกระดับต่างก็ต้องรับผิดชอบงานที่หลากหลายมากขึ้น การวางแผนสืบทอดตำแหน่งควรครอบคลุมทุกแผนกและทุกระดับความสำคัญ เพื่อให้มั่นใจว่าทุกส่วนขององค์กรจะสามารถทำงานได้อย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าใครจะจากไปก็ตาม
• ความเชื่อที่ 4: การวางแผนสืบทอดตำแหน่งควรทำเป็นรายกรณีไป
  การมีกระบวนการที่เป็นมาตรฐานทั่วทั้งองค์กรจะช่วยให้การวางแผนมีประสิทธิภาพและใช้เวลาน้อยกว่าการให้แต่ละแผนกคิดขึ้นมาเองครับ การมีกรอบการทำงานที่ชัดเจนจะช่วยให้ทุกคนเข้าใจและปฏิบัติตามได้ง่ายขึ้น
• ความเชื่อที่ 5: คนเก่งดูออกได้ง่ายๆ
  เมื่อพนักงานเติบโตขึ้นไปในตำแหน่งที่สูงขึ้น 'ทักษะด้านอารมณ์และสังคม' (Soft skills) เช่น ทักษะการบริหารจัดการ ความฉลาดทางอารมณ์ และความเป็นผู้นำ จะยิ่งมีความสำคัญมากขึ้น ทักษะเหล่านี้วัดผลได้ยากกว่าทักษะเชิงเทคนิค การใช้เครื่องมือประเมินหรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านทรัพยากรบุคคลจะช่วยให้เราสามารถระบุและพัฒนาพนักงานที่มีศักยภาพได้อย่างตรงจุดครับ
• ความเชื่อที่ 6: การวางแผนสืบทอดตำแหน่งเป็นเรื่องของคนรุ่นเบบี้บูมเมอร์เท่านั้น
  ในปัจจุบัน พนักงานทุกช่วงวัยมีแนวโน้มที่จะมองหาโอกาสใหม่ๆ อยู่เสมอ ไม่ใช่แค่คนรุ่นเบบี้บูมเมอร์เท่านั้น การวางแผนสืบทอดตำแหน่งจึงไม่ใช่แค่การเตรียมการครั้งเดียวจบ แต่เป็นกระบวนการต่อเนื่องที่ต้องทำอยู่ตลอดเวลา เพื่อให้องค์กรมีการพัฒนาและเติบโตอย่างยั่งยืนครับ

สรุป: การวางแผนที่มองไปข้างหน้า

จากที่ผมเล่ามา จะเห็นว่าการวางแผนสืบทอดตำแหน่งเป็นเรื่องสำคัญที่ทุกองค์กรควรให้ความใส่ใจอย่างจริงจัง ไม่ว่าจะเล็กหรือใหญ่ ไม่ใช่แค่รอให้ถึงเวลาเกษียณ หรือมองแค่ผู้บริหารระดับสูงเท่านั้น แต่เป็นการเตรียมความพร้อมให้องค์กรมีความยืดหยุ่นและสามารถดำเนินต่อไปได้ในทุกสถานการณ์

การลงทุนในเรื่องนี้คือการลงทุนเพื่ออนาคตที่มั่นคงของธุรกิจเราครับ