ตั้งเป้าหมายให้ 'เป็นไปได้' ไม่ใช่แค่ 'เป็นไปแล้ว' (จากประสบการณ์ลุงตี่)

เป้าหมายที่ 'เป็นไปไม่ได้' บั่นทอนกำลังใจได้อย่างไร?

สวัสดีครับทุกท่าน วันนี้ผม 'ลุงตี่' อยากจะชวนคุยเรื่องสำคัญอย่างหนึ่งที่หลายคนอาจมองข้ามไป นั่นคือ 'การตั้งเป้าหมาย' ไม่ว่าจะเป็นเป้าหมายส่วนตัว หรือเป้าหมายในการทำงาน ผมเชื่อว่าพวกเราทุกคนคงเคยอยู่ในสถานการณ์ที่ต้องเผชิญกับเป้าหมายที่ดูเหมือนจะเกินเอื้อม หรือบางครั้งก็ถูกกำหนดมาจากเบื้องบนโดยที่คนกำหนดไม่เข้าใจบริบทหน้างานจริง ๆ

จากประสบการณ์ของผมที่เคยบริหารทีมมาหลายสิบปี โดยเฉพาะในช่วงที่ต้องเผชิญกับวิกฤตเศรษฐกิจต้มยำกุ้งในปี 2540 ผมเห็นมานักต่อนักแล้วว่า เป้าหมายที่ตั้งขึ้นมาอย่างไม่สมจริงนั้น ไม่ได้ช่วยกระตุ้นให้คนทำงานได้ดีขึ้นเลย ตรงกันข้าม มันกลับสร้างความรู้สึกท้อแท้ สิ้นหวัง และทำให้กำลังใจของทีมงานลดลงอย่างน่าใจหาย

ทีมงานจะพยายามอย่างเต็มที่เพื่อไปให้ถึงเป้าหมายนั้น แต่เมื่อไปไม่ถึง พวกเขาก็จะรู้สึกผิดหวังและล้มเหลว ซึ่งเป็นความรู้สึกที่บั่นทอนพลังในการทำงานต่อไปอย่างมาก พูดง่ายๆ คือ เป้าหมายที่ไม่สมจริงนั้น มันพรากความสนุกและความท้าทายในการทำงานไปจนหมดสิ้น

บทเรียนจากประสบการณ์ตรงของผม

ผมมีเรื่องเล่าจากประสบการณ์ตรงสมัยที่ยังทำงานในวงการธนาคาร ผมเคยบริหารทีมขายในสาขาขนาดเล็กที่ตั้งอยู่ในซูเปอร์มาร์เก็ต ซึ่งเป็นรูปแบบที่เรียกว่า In-store banking ในสมัยนั้น ประมาณการว่ามีลูกค้าเดินผ่านซูเปอร์มาร์เก็ตแห่งนี้ประมาณเจ็ดพันคนต่อสัปดาห์

ด้วยตัวเลขสถิตินั้น ทีมของผมได้รับเป้าหมายให้เปิดบัญชีออมทรัพย์ให้ได้วันละหกบัญชี นอกเหนือจากผลิตภัณฑ์อื่นๆ อีกมากมาย นั่นหมายความว่าเราต้องเปิดบัญชีให้ได้ถึงหนึ่งร้อยแปดสิบบัญชีต่อเดือน ซึ่งสำหรับผมและทีมงานในเวลานั้น มันเป็นเป้าหมายที่ดูไม่สมจริงเอาเสียเลย

รูปแบบ In-store banking ยังเป็นเรื่องใหม่ในวงการธนาคาร และเป้าหมายเหล่านี้ถูกกำหนดโดยผู้บริหารที่อาจจะไม่เคยเข้ามาสัมผัสบรรยากาศการทำงานจริงในสาขาแบบ In-store ด้วยซ้ำ

ผมไม่ได้มีความรู้สึกขุ่นเคืองอะไรกับเรื่องนี้ เพียงแต่ต้องการชี้ให้เห็นว่า นี่เป็นปัญหาที่เกิดขึ้นได้เสมอในองค์กรต่างๆ บางครั้งเป้าหมายที่ถูกกำหนดลงมาก็สูงเกินจริง หรือบางครั้งก็อาจจะต่ำเกินไป จนทำให้ทีมงานไม่สามารถดึงศักยภาพที่แท้จริงออกมาได้เต็มที่

แน่นอนว่า ทีมของผมไม่เคยทำเป้าหมายรายวัน รายสัปดาห์ หรือรายเดือนได้ตามที่ตั้งไว้เลย แต่เราก็ยังคงทำงานอย่างเต็มที่และรักษาผลงานไว้ได้ในระดับหนึ่ง แต่กำลังใจของทีมก็ไม่เคยอยู่ในจุดที่ควรจะเป็นเลย

ทุกๆ หกเดือน ทีมของผมจะต้องเข้าร่วมการประชุมใหญ่ประจำครึ่งปี ซึ่งเราจะได้เห็นสาขาอื่นๆ ขึ้นไปรับรางวัลแห่งความสำเร็จจากการทำเป้าหมายได้ ผมเจ็บปวดที่เห็นทีมงานของผมกลับบ้านมือเปล่า ทั้งที่พวกเขาทุ่มเทและทำงานหนักไม่แพ้ใคร

แล้วเราจะตั้งเป้าหมายให้สมจริงได้อย่างไร?

จากประสบการณ์ที่ผ่านมา ผมอยากจะฝากข้อคิดไว้ว่า การตั้งเป้าหมายนั้นจำเป็นต้องเป็นเป้าหมายที่ 'สมจริง' และ 'เป็นไปได้' ยิ่งคุณหรือทีมงานของคุณทำเป้าหมายได้สำเร็จมากเท่าไหร่ พวกเขาก็จะยิ่งมีแรงจูงใจมากขึ้นเท่านั้น

• เริ่มต้นจากเป้าหมายที่เอื้อมถึง: อย่าเพิ่งตั้งเป้าหมายที่สูงลิบลิ่วจนท้อตั้งแต่ยังไม่เริ่ม ลองเริ่มต้นจากจุดที่คิดว่าทำได้จริง แล้วค่อยๆ สร้างความสำเร็จเล็กๆ น้อยๆ ไปทีละก้าว
• เมื่อทำได้แล้ว ค่อย 'ท้าทายตัวเอง': เมื่อคุณหรือทีมงานสามารถทำเป้าหมายได้ตามที่ตั้งไว้ได้อย่างสม่ำเสมอแล้ว ค่อยๆ เพิ่มความท้าทายขึ้นไปอีกขั้น ลองตั้งเป้าหมายที่สูงขึ้น แต่ก็ยังคงอยู่ในขอบเขตที่สมจริงและเป็นไปได้
• คนที่กำหนดเป้าหมายต้อง 'เข้าใจ' บริบท: เป้าหมายที่เหมาะสมควรถูกกำหนดโดยบุคคลหรือกลุ่มคนที่เข้าใจคุณ บุคลากรของคุณ และบริบทแวดล้อมในการทำงานอย่างถ่องแท้ ไม่ใช่คนที่นั่งอยู่บนหอคอยงาช้างและมองจากมุมสูงเพียงอย่างเดียว หากคุณรู้สึกว่าเป้าหมายที่ได้รับมานั้นไม่สมเหตุสมผล ลองปรึกษาผู้บริหารที่คุณไว้ใจเพื่อนำเสนอความคิดเห็นและข้อมูลเพิ่มเติม

สรุป: สร้างความสำเร็จจากเป้าหมายที่จับต้องได้

การตั้งเป้าหมายไม่ใช่แค่การกำหนดตัวเลข แต่คือการวางแผนเพื่อสร้างแรงจูงใจและความสำเร็จที่ยั่งยืน การตั้งเป้าหมายที่สมจริงจะช่วยให้เราทุกคนไม่ว่าจะอยู่ในวัยไหน ตำแหน่งใด ได้สัมผัสกับความรู้สึกของความสำเร็จ ซึ่งเป็นเชื้อเพลิงชั้นดีที่จะผลักดันให้เราก้าวไปข้างหน้าได้อย่างมีความสุขและมีประสิทธิภาพครับ