ลับคมความคิด: สร้างนิสัยแก้ปัญหาให้เฉียบคมอย่างนักลงทุน

ลับคมความคิด... ไม่ใช่แค่เรื่องของคนอัจฉริยะ

วันนี้ลุงตี่อยากชวนคุยเรื่องการลับคมความคิด หรือที่บางคนเรียกว่าการฝึกสมอง หลายคนอาจจะคิดว่ามันต้องเป็นเรื่องซับซ้อน หรือต้องพยายามอย่างหนักเหมือนตอนที่เราไปออกกำลังกาย แต่จริงๆ แล้วมันไม่ใช่แบบนั้นเลยนะ สมัยที่ลุงยังทำงานด้านการเงิน ผมเห็นมาเยอะแล้วว่าบางทีเราไม่จำเป็นต้อง 'ฝืน' ให้สมองเราคิดเลขได้เร็วขึ้นเป็นพิเศษ แต่เราสามารถใช้ 'เครื่องมือ' หรือ 'เทคนิค' ง่ายๆ ที่ช่วยให้เราคิดได้ดีขึ้น เร็วขึ้น และมีประสิทธิภาพมากขึ้น เหมือนที่เราขับรถแทนที่จะเดินเท้าเปล่าให้ถึงที่หมายนั่นแหละครับ

การลับคมความคิดที่ลุงจะพูดถึงวันนี้ คือการสร้างนิสัยในการใช้เครื่องมือและเทคนิคที่เรียบง่ายเหล่านี้ในชีวิตประจำวันของเรา มันไม่ใช่แค่เรื่องของคนอัจฉริยะเท่านั้น แต่เป็นทักษะที่ทุกคนสามารถพัฒนาได้ เพื่อช่วยให้เราตัดสินใจได้ดีขึ้น แก้ปัญหาได้ฉลาดขึ้น และมองเห็นโอกาสที่คนอื่นอาจมองข้ามไป

กฎง่ายๆ ที่ช่วยให้ตัดสินใจได้เร็วขึ้น

ในโลกของการเงินและการลงทุน กฎง่ายๆ หรือที่เรียกว่า 'Heuristics' มีบทบาทสำคัญมากในการช่วยให้เราประเมินสถานการณ์ได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ แทนที่จะต้องคำนวณทุกอย่างอย่างละเอียด ซึ่งบางครั้งก็ไม่จำเป็นและเสียเวลา

• กฎ 72: เป็นกฎคลาสสิกที่นักลงทุนรู้จักกันดี หากเราอยากรู้ว่าเงินลงทุนของเราจะเพิ่มเป็นสองเท่าในเวลากี่ปี เราสามารถนำ 72 ไปหารด้วยอัตราผลตอบแทนที่เราคาดว่าจะได้รับ ผลลัพธ์ที่ได้ก็คือจำนวนปีโดยประมาณ สมมติว่าได้ผลตอบแทน 6% ต่อปี ก็เอา 72 หารด้วย 6 เท่ากับ 12 ปี แปลว่าใช้เวลาประมาณ 12 ปี เงินของเราก็จะเพิ่มเป็นสองเท่า กฎนี้อยู่บนพื้นฐานของการคิดดอกเบี้ยทบต้น และช่วยให้เราประเมินภาพรวมของการลงทุนได้รวดเร็ว

• การประเมินเบื้องต้น: สำหรับการตัดสินใจเรื่องอื่นๆ ในชีวิต เช่น การเลือกซื้ออสังหาริมทรัพย์เพื่อปล่อยเช่า ลุงอาจจะใช้กฎง่ายๆ เช่น 'ไม่ควรซื้อทรัพย์สินที่ราคาเกิน 100-120 เท่าของค่าเช่ารายเดือน' อันนี้ไม่ใช่การวิเคราะห์ที่สมบูรณ์แบบนะครับ แต่เป็นเพียงเกณฑ์เบื้องต้นที่ช่วยให้เราคัดกรองตัวเลือกที่ไม่น่าสนใจออกไปได้อย่างรวดเร็ว ทำให้เราประหยัดเวลาและพลังงานไปวิเคราะห์สิ่งที่คุ้มค่ากว่า

กฎเหล่านี้ไม่ใช่สูตรสำเร็จที่ใช้ได้กับทุกสถานการณ์ แต่เป็น 'ทางลัด' ทางความคิดที่ช่วยให้เราเริ่มต้นพิจารณาได้อย่างมีทิศทาง และหลีกเลี่ยงการเสียเวลาไปกับสิ่งที่ไม่ใช่

ตั้งคำถามให้ถูกจุด: กุญแจสู่การมองเห็นมุมใหม่

นอกจากการใช้กฎเกณฑ์แล้ว การตั้งคำถามง่ายๆ ที่กระตุ้นความคิดก็ช่วยให้เราไปถึงคำตอบที่ต้องการได้เร็วขึ้นเช่นกัน ลองนึกถึงนักคิด หรือนักแก้ปัญหาที่เก่งๆ พวกเขามักจะตั้งคำถามกับสิ่งที่คนส่วนใหญ่เห็นว่าเป็นเรื่องปกติ

สำหรับชีวิตประจำวัน เราอาจจะลองถามตัวเองด้วยคำถามเหล่านี้บ้างก็ได้ครับ:

• 'ถ้าเรื่องนี้มันสุดโต่งที่สุดจะเป็นยังไง?' คำถามนี้ช่วยให้เราหลุดจากกรอบเดิมๆ และมองเห็นความเป็นไปได้ที่แปลกใหม่ ซึ่งอาจนำไปสู่ทางออกที่ไม่คาดคิด

• 'ถ้ามองจากมุมของคนอื่น จะเป็นยังไง?' การสวมบทบาทเป็นคนอื่น เช่น คู่ค้า เพื่อนร่วมงาน หรือแม้แต่คู่กรณี จะช่วยให้เราเข้าใจสถานการณ์ได้ลึกซึ้งขึ้น และหาทางออกที่ทุกฝ่ายยอมรับได้

• 'ส่วนที่ตลกที่สุดในสถานการณ์นี้คืออะไร?' บางครั้งการมองหาแง่มุมขำขันในสถานการณ์ที่ตึงเครียด ก็ช่วยผ่อนคลายความกดดันและเปิดโอกาสให้สมองเราคิดนอกกรอบได้ง่ายขึ้น

คำถามเหล่านี้ช่วยให้เรามองสถานการณ์ต่างๆ ได้หลายมุมมากขึ้น และไม่ยึดติดกับมุมมองเดียว ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญมากในการแก้ปัญหาที่ซับซ้อน

ฝึกตั้งคำถามกับ 'สมมติฐาน' ที่ซ่อนอยู่

การใช้เทคนิคแก้ปัญหาบ่อยๆ จะทำให้มันกลายเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการคิดของเราโดยอัตโนมัติเลยครับ เทคนิคหนึ่งที่ลุงอยากแนะนำคือ 'การตั้งคำถามกับสมมติฐาน' ซึ่งมีประโยชน์มาก โดยเฉพาะกับเรื่องส่วนตัวที่เรามักจะมีสมมติฐานที่ซ่อนอยู่มากมายโดยไม่รู้ตัว

ลองนึกภาพสถานการณ์ทั่วไป เช่น 'การประชุมนี้ต้องใช้เวลา 2 ชั่วโมง' หรือ 'เราต้องทำงานนี้ให้เสร็จภายในวันนี้' เราอาจมีสมมติฐานแฝงอยู่ว่า:

• เราต้องประชุมนานขนาดนั้นจริงๆ หรือ?

• งานนี้จำเป็นต้องเสร็จภายในวันนี้จริงๆ หรือมีทางเลือกอื่น?

• วิธีที่เราทำอยู่นี้เป็นวิธีเดียวที่ดีที่สุดแล้วหรือ?

พอเราลองตั้งคำถามกับสมมติฐานเหล่านี้ อาจจะทำให้เราเจอทางออกใหม่ๆ ได้ เช่น เราอาจจะพบว่าการประชุมสามารถกระชับขึ้นได้เหลือ 30 นาที หรือเราอาจจะสามารถมอบหมายงานบางส่วนให้คนอื่นทำได้ หรือแม้แต่พบว่ามีเครื่องมือใหม่ๆ ที่ช่วยให้งานเสร็จเร็วขึ้น

ทุกกิจกรรมในชีวิตของเรามีกฎและแนวทางที่เป็นประโยชน์ของมันเองที่เราสามารถฝึกสมองให้ใช้ได้ นอกจากนี้ก็ยังมี 'กฎชีวิต' ทั่วไปที่ช่วยให้เราตัดสินใจได้ดีขึ้น เช่น การฝึกถามตัวเองว่า 'สิ่งนี้ช่วยให้เราบรรลุเป้าหมายที่สำคัญได้อย่างไร?' และ 'มีทางเลือกอื่นที่ดีกว่านี้ไหม?'

บทสรุป: สร้างนิสัยเพื่อชีวิตที่ดีขึ้น

พวกเราทุกคนมีรูปแบบความคิดและนิสัยที่อยู่ในจิตใต้สำนึก แต่ก็ไม่ใช่ว่ามันจะดีที่สุดเสมอไปใช่ไหมครับ? ลุงอยากชวนหลานๆ มาลองฝึกตัวเองให้ใช้คำถาม กฎเกณฑ์ และรูปแบบพฤติกรรมที่เป็นประโยชน์กับเรามากที่สุดดูนะครับ มันเริ่มต้นได้ง่ายๆ ด้วยการฝึกฝนความคิดที่ไม่ซับซ้อนนี่แหละครับ

การลับคมความคิดไม่ใช่การเปลี่ยนตัวเองเป็นคนใหม่ แต่เป็นการปรับปรุงเครื่องมือที่มีอยู่ให้ทำงานได้ดีขึ้น เหมือนการที่เราดูแลรักษารถให้พร้อมใช้งานอยู่เสมอ เพื่อให้เราเดินทางไปสู่เป้าหมายในชีวิตได้อย่างราบรื่นและมีประสิทธิภาพมากขึ้นครับ ลองเริ่มต้นจากเรื่องเล็กๆ น้อยๆ ในแต่ละวัน แล้วหลานๆ จะเห็นความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับตัวเองอย่างแน่นอนครับ