ใช้บัตรเครดิตช่วงเทศกาลให้ฉลาด: สร้างความสุข ไม่ใช่สร้างหนี้

สวัสดีครับหลานๆ ทุกคน

ช่วงปลายปีแบบนี้ บรรยากาศแห่งการเฉลิมฉลองเริ่มคึกคักแล้วนะครับ หลายคนคงกำลังวางแผนซื้อของขวัญให้คนที่รัก หรือเตรียมตัวท่องเที่ยวพักผ่อน แต่สิ่งหนึ่งที่มักจะมาคู่กับเทศกาลเหล่านี้คือ 'การใช้จ่าย' ซึ่งบ่อยครั้งเราก็เผลอใช้บัตรเครดิตเพลินจนกลายเป็นหนี้ก้อนโต ในฐานะที่ผมผ่านร้อนผ่านหนาวในโลกการเงินมานาน ทั้งช่วงเศรษฐกิจดีและช่วงวิกฤตต้มยำกุ้งปี 2540 ก็ได้เห็นมามากว่าบัตรเครดิตนั้นเปรียบเสมือนดาบสองคม หากใช้เป็นก็เกิดประโยชน์มหาศาล แต่ถ้าใช้ไม่เป็นก็สร้างปัญหาได้ไม่รู้จบ วันนี้ผมเลยอยากจะมาแบ่งปันเคล็ดลับการใช้บัตรเครดิตช่วงเทศกาลอย่างชาญฉลาด เพื่อให้หลานๆ ได้มีความสุขกับการจับจ่าย โดยไม่ต้องกังวลเรื่องหนี้สินตามมาครับ

1. กำหนดงบประมาณให้ชัดเจนและยึดมั่น

หัวใจสำคัญของการใช้บัตรเครดิตอย่างปลอดภัยคือ 'งบประมาณ' ครับ หลานๆ ต้องจำไว้เสมอว่าบัตรเครดิตไม่ได้ทำให้เรามีเงินเพิ่มขึ้น แค่ทำให้เราเข้าถึงเงินที่เราอาจจะยังไม่มีในตอนนี้ได้ง่ายขึ้นเท่านั้นเอง ปัญหาที่คนส่วนใหญ่เจอคือ เผลอใช้จ่ายเกินตัวเพราะคิดว่าเดี๋ยวค่อยจ่ายคืนทีหลัง แต่ลืมไปว่าดอกเบี้ยบัตรเครดิตนั้นสูงมาก และถ้าไม่จ่ายเต็มจำนวนเมื่อบิลมาถึง หนี้ก้อนเล็กๆ ก็จะพอกพูนจนกลายเป็นก้อนใหญ่ได้

ก่อนจะเริ่มซื้อของขวัญหรือใช้จ่ายอะไร ให้ลองนั่งคิดดูว่าเรามีกำลังจ่ายคืนได้เท่าไหร่ในแต่ละเดือน ตั้งงบประมาณสำหรับการใช้จ่ายช่วงเทศกาลนี้ให้ชัดเจน และพยายามยึดมั่นในงบนั้นให้มากที่สุด

• ประเมินความสามารถในการชำระ: ดูรายรับ-รายจ่ายปกติของเราก่อน แล้วค่อยจัดสรรเงินส่วนหนึ่งมาเป็นงบสำหรับเทศกาล หากงบมีจำกัด ก็ต้องยอมรับและเลือกใช้จ่ายตามกำลัง อย่ากู้เงินในอนาคตมาใช้ในปัจจุบัน
• ตั้งเป้าชำระเต็มจำนวน: ตั้งเป้าว่าจะชำระหนี้บัตรเครดิตเต็มจำนวนภายในรอบบิลถัดไป หรืออย่างช้าที่สุดไม่เกิน 1-2 เดือนหลังจากการซื้อ เพื่อหลีกเลี่ยงดอกเบี้ยที่อาจจะบานปลาย ซึ่งโดยปกติแล้วดอกเบี้ยบัตรเครดิตในไทยสูงถึง 16% ต่อปีเลยทีเดียว
• ใช้เงินสดหรือบัตรเดบิตก่อน: หากไม่มั่นใจว่าจะควบคุมการใช้จ่ายด้วยบัตรเครดิตได้ ลองพิจารณาใช้เงินสดหรือบัตรเดบิตเป็นหลัก เพื่อให้เห็นจำนวนเงินที่ลดลงจากบัญชีโดยตรง จะช่วยยับยั้งชั่งใจได้ดีขึ้นครับ

2. ใช้สิทธิประโยชน์ของบัตรเครดิตให้คุ้มค่า

ช่วงเทศกาลเป็นช่วงที่เรามีแนวโน้มที่จะใช้จ่ายมากกว่าปกติ ซึ่งเป็นโอกาสดีที่จะใช้บัตรเครดิตที่มีสิทธิประโยชน์ เช่น บัตรเงินคืน (Cash Back) หรือบัตรสะสมคะแนน (Rewards Credit Card) ให้เกิดประโยชน์สูงสุดครับ

• บัตรเงินคืน (Cash Back): บัตรประเภทนี้จะคืนเงินเป็นเปอร์เซ็นต์จากยอดใช้จ่ายเข้าบัญชีบัตรเครดิตของเราโดยตรง เหมือนได้ส่วนลดไปในตัว ลองดูว่าบัตรที่เรามีให้เงินคืนกี่เปอร์เซ็นต์ และมีโปรโมชันพิเศษในช่วงเทศกาลหรือไม่
• บัตรสะสมคะแนน (Rewards Credit Card): ทุกยอดใช้จ่ายจะถูกแปลงเป็นคะแนน ซึ่งสามารถนำไปแลกเป็นสินค้า ส่วนลด ตั๋วเครื่องบิน ห้องพักโรงแรม หรือของรางวัลอื่นๆ ได้ บางธนาคารหรือบริษัทบัตรเครดิตอาจมีโปรโมชันพิเศษในช่วงเทศกาล เช่น ให้คะแนนสะสมเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่า หรือมีโปรโมชันแลกคะแนนกับร้านค้าที่ร่วมรายการ
• เปรียบเทียบโปรโมชัน: ก่อนจะรูดบัตร ลองตรวจสอบโปรโมชันของบัตรเครดิตที่เรามี หรือพิจารณาเปิดบัตรใหม่ที่มีโปรโมชันดีๆ ที่ตรงกับพฤติกรรมการใช้จ่ายของเรา แต่ต้องแน่ใจว่าเราสามารถควบคุมการใช้จ่ายได้ และจะจ่ายคืนเต็มจำนวนนะครับ ไม่เช่นนั้นดอกเบี้ยจะกลบสิทธิประโยชน์ที่ได้มาจนหมด

3. ระวังบัตรเครดิตร้านค้าและผลกระทบต่อเครดิตบูโร

ช่วงเทศกาล เรามักจะเจอพนักงานขายที่เสนอให้เปิดบัตรเครดิตของห้างร้านเพื่อรับส่วนลดทันที 10-15% ซึ่งฟังดูน่าสนใจมากใช่ไหมครับ ได้ลดราคาทันทีเลย แต่ผมอยากให้หลานๆ ระมัดระวังเรื่องนี้เป็นพิเศษครับ เพราะบัตรเครดิตร้านค้าส่วนใหญ่มีอัตราดอกเบี้ยที่สูงมาก บางครั้งอาจจะสูงถึง 20-25% หรือมากกว่านั้นเลยทีเดียว

แม้จะได้ส่วนลด 15% จากการซื้อ 1,000 บาท (ประหยัดไป 150 บาท) แต่ถ้าเราไม่สามารถชำระยอดเต็มจำนวนได้ทันที ดอกเบี้ยที่ตามมาอาจจะมากกว่าส่วนลดที่เราได้มาเสียอีกครับ ก่อนตัดสินใจเปิดบัตรเครดิตร้านค้า ให้ถามอัตราดอกเบี้ยให้ชัดเจน หากพบว่าดอกเบี้ยสูงกว่าส่วนลดที่ได้รับมาก ก็ควรหลีกเลี่ยงจะดีกว่าครับ

นอกจากเรื่องดอกเบี้ยแล้ว การเปิดบัตรใหม่บ่อยๆ อาจส่งผลต่อประวัติเครดิตของเราได้ด้วยนะครับ ข้อมูลการเปิดบัญชีบัตรเครดิตใหม่จะถูกบันทึกในรายงานเครดิตบูโร และหากมีบัตรเครดิตหลายใบในเวลาอันสั้น อาจถูกมองว่ามีความเสี่ยงทางการเงิน ซึ่งอาจส่งผลต่อการขอสินเชื่ออื่นๆ ในอนาคตได้ ดังนั้น การใช้บัตรเครดิตที่มีอยู่แล้วซึ่งมีสิทธิประโยชน์ดีกว่า หรือใช้เงินสดไปเลย จะเป็นการตัดสินใจที่ฉลาดกว่ามากครับ

บทสรุปจากลุงตี่

การใช้บัตรเครดิตช่วงเทศกาลอย่างชาญฉลาด ไม่ใช่เรื่องยากเกินไปครับ ขอแค่เรามีสติ วางแผนการเงินให้ดี และใช้บัตรเครดิตให้เป็นเครื่องมืออำนวยความสะดวก ไม่ใช่เครื่องมือสร้างหนี้สิน ลองนำหลักการง่ายๆ ที่ผมแนะนำไปปรับใช้ดูนะครับ

จำไว้ว่าความสุขที่แท้จริงในช่วงเทศกาลไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่าเราใช้จ่ายไปเท่าไหร่ แต่ขึ้นอยู่กับความสัมพันธ์ที่ดีกับคนรอบข้าง และความสบายใจไร้กังวลเรื่องหนี้สินที่ตามมาต่างหากครับ ขอให้หลานๆ ทุกคนมีความสุขกับการใช้จ่ายในช่วงเทศกาล และมีเงินเหลือเก็บไปลงทุนในอนาคตด้วยครับ