แดดเมืองไทยกับผิวพรรณ: ทำไมกันแดดจึงเป็นมากกว่าแค่เรื่องความงาม

แสงแดดกับผิวพรรณที่เรามองข้ามไม่ได้

หลายคนอาจจะคิดว่าไม่เป็นไรหรอก หรือคิดว่าแค่ผิวคล้ำลงนิดหน่อยคงไม่มีผลอะไร แต่จากประสบการณ์ที่ผมผ่านมานานปี ผมเห็นเลยว่าการโดนแดดซ้ำๆ บ่อยๆ มันส่งผลต่อผิวเราจริงๆ ไม่ใช่แค่เรื่องความสวยงาม แต่เป็นเรื่องของสุขภาพผิวในระยะยาวด้วยครับ

แสงแดดที่เราเจอทุกวันมีรังสีอัลตราไวโอเลต (UV) สองชนิดหลักๆ ที่ส่งผลกระทบต่อผิวเราโดยตรง คือ UVA และ UVB ครับ

• รังสี UVA: ตัวการหลักที่ทะลุทะลวงลงไปถึงชั้นผิวหนังแท้ ทำให้คอลลาเจนและอีลาสตินเสื่อมสภาพ ผิวจึงหย่อนคล้อย เกิดริ้วรอยก่อนวัย จุดด่างดำ และสีผิวไม่สม่ำเสมอที่เราเห็นกันบ่อยๆ ครับ
• รังสี UVB: ตัวการที่ทำให้ผิวไหม้ แดง แสบ หรือคล้ำแดดอย่างรวดเร็ว และยังเป็นปัจจัยสำคัญที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งผิวหนังในระยะยาวอีกด้วยครับ

ถึงแม้เราจะหลีกเลี่ยงแสงแดดทั้งหมดไม่ได้ แต่เราสามารถเลือกใช้ผลิตภัณฑ์กันแดดมาช่วยปกป้องผิวจากรังสียูวีเหล่านี้ได้ครับ ซึ่งไม่ใช่แค่ช่วยให้ผิวดูดี แต่ยังช่วยลดความเสี่ยงของปัญหาสุขภาพผิวที่ร้ายแรงกว่านั้นด้วย

ปัจจัยสำคัญในการเลือกครีมกันแดดให้เหมาะสม

เดี๋ยวนี้ครีมกันแดดมีให้เลือกเยอะแยะเต็มไปหมดเลยนะครับ ผมเลยอยากจะมาแนะนำปัจจัยพื้นฐานที่เราควรพิจารณาเวลาเลือกซื้อ เพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่ปกป้องผิวเราได้อย่างมีประสิทธิภาพครับ

1. การปกป้องแบบ “Broad-spectrum” หรือ “ปกป้องทั้ง UVA และ UVB”: นี่คือสิ่งแรกที่ต้องมองหาบนฉลากครับ ครีมกันแดดที่ดีควรปกป้องได้ทั้งรังสี UVA (ที่ทำให้ผิวแก่ก่อนวัยและเกิดจุดด่างดำ) และ UVB (ที่ทำให้ผิวไหม้แดดและเพิ่มความเสี่ยงมะเร็งผิวหนัง) ครับ หากไม่มีระบุ อาจหมายถึงปกป้องแค่ UVB ซึ่งไม่เพียงพอต่อการดูแลผิวแบบองค์รวมครับ
2. ค่า SPF (Sun Protection Factor): ค่า SPF คือตัวเลขที่บอกว่าครีมกันแดดนั้นสามารถปกป้องผิวเราจากรังสี UVB ได้นานแค่ไหน เมื่อเทียบกับผิวที่ไม่ได้ทาครับ ยิ่งค่า SPF สูง ก็ยิ่งปกป้องได้นานขึ้น แต่ก็ไม่ใช่ว่า SPF สูงลิ่วจะดีที่สุดเสมอไปนะครับ เพราะประสิทธิภาพการปกป้องไม่ได้เพิ่มขึ้นเป็นเส้นตรง เช่น SPF 15 กรอง UVB ได้ 93%, SPF 30 กรองได้ 97%, และ SPF 50 กรองได้ 98% จะเห็นว่าความต่างระหว่าง SPF 30 กับ 50 นั้นน้อยมากครับ สำหรับการใช้ชีวิตประจำวันในเมืองไทย SPF 30-50 ก็ถือว่าเพียงพอแล้วครับ แต่สิ่งสำคัญคือต้องทาซ้ำทุก 2-3 ชั่วโมง หรือหลังว่ายน้ำ/เหงื่อออกเยอะๆ นะครับ เพราะประสิทธิภาพจะลดลงได้ครับ
3. ค่า PA (Protection Grade of UVA): นอกจาก SPF แล้ว ถ้าครีมกันแดดมีค่า PA แสดงด้วย จะช่วยให้เรามั่นใจได้ว่ามีการปกป้องรังสี UVA อย่างเหมาะสมครับ ค่า PA จะมีเครื่องหมายบวก (+) ยิ่งมีบวกเยอะ ยิ่งปกป้อง UVA ได้ดีขึ้น (เช่น PA+++ หรือ PA++++) ครับ
4. ส่วนผสม: พิจารณาส่วนผสมที่เหมาะกับสภาพผิวของเราครับ บางคนอาจมีผิวแพ้ง่าย ควรเลือกสูตรที่ปราศจากน้ำหอม แอลกอฮอล์ หรือสารเคมีที่อาจก่อให้เกิดการระคายเคือง สำหรับเด็กเล็กหรือผู้ที่มีผิวบอบบางมาก อาจพิจารณาครีมกันแดดแบบ Physical Sunscreen ที่มีส่วนผสมของ Zinc Oxide หรือ Titanium Dioxide ซึ่งจะสะท้อนรังสี UV ออกไปจากผิวครับ

เลือกครีมกันแดดให้เหมาะกับสภาพผิวและกิจกรรม

สภาพผิวของแต่ละคนไม่เหมือนกัน การเลือกครีมกันแดดก็ควรจะพิจารณาให้เหมาะสมด้วยครับ

• สำหรับเด็กเล็ก (6 เดือนขึ้นไป): ควรเลือกครีมกันแดดที่มีค่า SPF 30 ขึ้นไป และเป็นแบบ Broad-spectrum ที่อ่อนโยน ไม่มีสารเคมีที่รุนแรง ควรปรึกษาแพทย์เด็กก่อนใช้ในเด็กเล็กมากๆ ครับ
• ผิวขาวมาก/ผิวแพ้ง่าย: ผิวประเภทนี้จะไหม้แดดง่าย และอาจระคายเคืองง่าย ควรเลือก SPF ตั้งแต่ 30 ขึ้นไป และเน้นสูตรที่อ่อนโยน ปราศจากน้ำหอม แอลกอฮอล์ หรือพาราเบนครับ
• ผิวธรรมดา/ผิวสองสี: ผิวประเภทนี้อาจจะไหม้แดดบ้าง และคล้ำแดดได้ง่าย ควรเลือก SPF 30-50 และ PA+++ เป็นอย่างน้อยสำหรับการใช้งานทั่วไปและกิจกรรมกลางแจ้งครับ
• ผิวคล้ำ: แม้ว่าผิวคล้ำจะไหม้แดดยากกว่า แต่ก็ยังคงต้องการการปกป้องจากรังสียูวีนะครับ เพราะรังสี UV ยังคงสามารถทำลายเซลล์ผิวและทำให้เกิดจุดด่างดำ หรือปัญหาผิวหมองคล้ำไม่สม่ำเสมอได้ ควรเลือก SPF 30 เป็นอย่างน้อยครับ
• ผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งผิวหนัง หรือมีไฝเยอะ: กรณีนี้สำคัญมากครับ แนะนำให้ปรึกษาแพทย์ผิวหนังเพื่อรับคำแนะนำที่เหมาะสมที่สุด และควรใช้ครีมกันแดดที่มีค่า SPF สูไปพร้อมกับการหลีกเลี่ยงแสงแดดจัดๆ และหมั่นตรวจเช็กผิวหนังเป็นประจำครับ
• สำหรับกิจกรรมกลางแจ้ง/ว่ายน้ำ: ควรเลือกครีมกันแดดสูตรกันน้ำ (Water Resistant) ที่มีค่า SPF 50+ และ PA++++ เพื่อให้มั่นใจได้ถึงการปกป้องที่ยาวนานขึ้น แม้จะสัมผัสกับน้ำหรือเหงื่อครับ

เคล็ดลับการใช้ครีมกันแดดให้ได้ผลจริง

การเลือกครีมกันแดดที่ดีว่ายากแล้ว การใช้ให้ถูกวิธีสำคัญยิ่งกว่าครับ

• ปริมาณที่เหมาะสม: ควรทาครีมกันแดดในปริมาณที่เพียงพอครับ โดยทั่วไปแนะนำให้ใช้ประมาณ 2 ข้อนิ้วมือสำหรับใบหน้าและลำคอ หรือประมาณ 1 ออนซ์ (เท่ากับแก้วช็อต) สำหรับทั่วร่างกายที่ต้องโดนแดดครับ การทาน้อยเกินไปจะลดประสิทธิภาพการปกป้องลงอย่างมาก
• ทาก่อนออกแดด: ควรทาครีมกันแดดอย่างน้อย 15-30 นาที ก่อนออกแดด เพื่อให้เนื้อครีมได้ซึมซาบและสร้างเกราะป้องกันบนผิวได้อย่างเต็มที่ครับ
• ทาซ้ำสม่ำเสมอ: นี่คือหัวใจสำคัญครับ ไม่ว่าค่า SPF จะสูงแค่ไหน ก็ควรทาซ้ำทุก 2 ชั่วโมง หรือบ่อยกว่านั้นหากมีกิจกรรมที่ทำให้เหงื่อออกมาก ว่ายน้ำ หรือเช็ดตัวครับ
• ปกป้องส่วนอื่นๆ: อย่าลืมทาบริเวณที่มักถูกละเลย เช่น หลังมือ หลังคอ ใบหู และริมฝีปาก (ใช้ลิปบาล์มที่มี SPF) ครับ
• ใช้ร่วมกับวิธีอื่น: ครีมกันแดดคือส่วนหนึ่งของการป้องกันแสงแดดที่ดีครับ ควรใช้ควบคู่ไปกับการใส่เสื้อผ้าแขนยาว กางเกงขายาว สวมหมวกปีกกว้าง และแว่นกันแดด รวมถึงหลีกเลี่ยงการออกแดดจัดในช่วงเวลา 10.00-16.00 น. ครับ

การดูแลผิวของเราตั้งแต่วันนี้ จะช่วยให้ผิวมีสุขภาพดี และดูอ่อนเยาว์ไปได้อีกนานเลยครับ ไม่ใช่แค่เพื่อความสวยงามชั่วครั้งชั่วคราว แต่เป็นการลงทุนเพื่อสุขภาพผิวที่ดีในระยะยาว ซึ่งส่งผลดีต่อคุณภาพชีวิตของเราโดยรวมครับ ลองนำคำแนะนำของผมไปปรับใช้ดูนะครับ เพื่อผิวพรรณที่แข็งแรงและดูดีไปกับเราในทุกๆ วัน