วิตามินอีกับซี ช่วยหัวใจได้จริงไหม? เรื่องที่ผมอยากเล่าตามตรง

ผมอายุ 68 ปีแล้วครับ เรื่องหัวใจเป็นเรื่องที่คนวัยผมให้ความสำคัญมาก วันก่อนมีเพื่อนถามผมว่า "พี่ตี่ กินวิตามินอีกับซีทุกวัน หัวใจจะแข็งแรงไม่เป็นโรคใช่ไหม" ผมเลยไปค้นข้อมูลมาเล่าให้ฟัง เพราะเรื่องนี้มีความเข้าใจผิดอยู่เยอะพอสมควร

วิตามินอีกับซี คืออะไร ทำหน้าที่อะไร

วิตามินอีและวิตามินซีเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ (antioxidant) หมายความว่ามันช่วยลดความเสียหายที่เกิดกับเซลล์ในร่างกาย เราได้สารพวกนี้จากอาหารธรรมชาติอยู่แล้ว เช่น

• วิตามินอี พบมากในถั่วต่างๆ เมล็ดทานตะวัน น้ำมันพืช และผักใบเขียว
• วิตามินซี พบมากในผลไม้รสเปรี้ยว ฝรั่ง มะเขือเทศ พริกหวาน และผักสด

ทั้งสองตัวนี้จำเป็นต่อร่างกายจริงครับ แต่ประเด็นสำคัญคือ "จำเป็น" ไม่ได้แปลว่า "กินเสริมเยอะๆ แล้วจะป้องกันโรคหัวใจได้"

ความจริงที่ผมอยากให้ทุกคนรู้

ต้นฉบับเก่าๆ ที่ผมอ่านมาชอบเขียนว่า "กินวิตามินอีแล้วจะป้องกันหัวใจวาย เปิดหลอดเลือด ละลายไขมันที่อุดตัน" ตรงนี้ผมต้องบอกตามตรงว่า งานวิจัยขนาดใหญ่ในยุคหลังไม่พบว่าการกินวิตามินอีเสริมช่วยป้องกันโรคหัวใจได้ และการกินขนาดสูงเกินไปอาจมีผลเสียด้วยซ้ำ ฉะนั้นอย่าเพิ่งไปเหมาซื้อวิตามินอีขนาดสูงมากินเองโดยหวังว่าจะแทนยาหมอนะครับ

สิ่งที่ช่วยหัวใจได้จริง ไม่ใช่เม็ดวิตามินราคาแพง แต่คือวิถีชีวิตทั้งหมดของเราต่างหาก

แล้วเราควรดูแลหัวใจยังไง

จากที่ผมศึกษามาและคุยกับหมอ สิ่งที่มีหลักฐานชัดเจนกว่าคือ

• กินอาหารให้หลากหลาย เน้นผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี และปลา ให้ร่างกายได้วิตามินจากธรรมชาติครบถ้วน
• ลดของทอด ของมัน ของหวานจัด และอาหารแปรรูป
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอตามกำลังของแต่ละวัย เดินเร็วก็ช่วยได้มาก
• ควบคุมความดัน ไขมัน และน้ำตาลให้อยู่ในเกณฑ์
• ตรวจสุขภาพประจำปี โดยเฉพาะคนที่มีประวัติโรคหัวใจในครอบครัว

ถ้าใครเคยมีปัญหาหัวใจมาก่อน หรือคิดจะกินวิตามินเสริมเป็นประจำ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ เพราะวิตามินบางตัวอาจไปตีกับยาที่กินอยู่ หรือไม่เหมาะกับโรคประจำตัวของเรา

สรุป

วิตามินอีและซีเป็นสารอาหารที่ดี ร่างกายต้องการ แต่ทางที่ปลอดภัยและได้ผลจริงคือรับจากอาหารธรรมชาติ ไม่ใช่หวังพึ่งเม็ดวิตามินขนาดสูงเพื่อป้องกันโรคหัวใจ เพราะข้อมูลใหม่ไม่ได้สนับสนุนความเชื่อเก่าแบบนั้น

ข้อคิดส่งท้าย

ผมเรียนรู้มาว่าสุขภาพหัวใจไม่ได้อยู่ในขวดวิตามินครับ แต่อยู่ในจานข้าวทุกมื้อ ในการขยับตัวทุกวัน และในการไปหาหมอเมื่อถึงเวลา ดูแลตรงนี้ให้ดี คุ้มค่ากว่าเงินที่เสียไปกับอาหารเสริมราคาแพงเยอะครับ