ทำไม 'ความจริงภายใน' จึงมักซ่อนตัวจากเรา?

หลาน ๆ ที่เคารพครับ

สวัสดีครับหลาน ๆ ทุกคน ลุงตี่ในวัย 68 ปีนี้ ผ่านร้อนผ่านหนาวมาพอสมควร ทั้งในโลกของการเงินที่เต็มไปด้วยตัวเลขและเหตุผล และในโลกของชีวิตที่เต็มไปด้วยความรู้สึกและความไม่แน่นอน

มีคำถามหนึ่งที่ลุงครุ่นคิดมานาน และอยากชวนหลาน ๆ มาคุยกัน นั่นคือเรื่องของ 'ความจริงภายใน' หรือที่บางคนเรียกว่า 'ความจริงทางจิตวิญญาณ' ครับ ทำไมมันถึงดูเหมือนเข้าใจยากเหลือเกิน ทำไมเรื่องราวที่เกี่ยวกับจิตใจและจิตวิญญาณถึงตรวจสอบยืนยันได้ยากกว่าเรื่องทางโลกที่เราคุ้นเคย?

จากประสบการณ์ที่ผ่านมา ลุงพอจะสรุปเหตุผลที่ทำให้ความจริงเหล่านี้ดูเหมือนเป็นเรื่องลึกลับไว้ได้สักสามสี่ข้อครับ

เราอาจกำลังค้นหาด้วยเครื่องมือที่ไม่ตรงกัน

ฟังดูอาจจะแปลก ๆ นะครับ แต่หลายครั้งที่เราพยายามทำความเข้าใจเรื่องจิตวิญญาณด้วย 'ความคิด' และ 'เหตุผล' แบบที่เราใช้ในการทำงานหรือการแก้ปัญหาในชีวิตประจำวัน ซึ่งลุงมองว่ามันอาจจะพาเราไปไม่ถึงแก่นแท้ได้

ก็เพราะว่ามิติทางจิตวิญญาณนั้นมัน 'ใหญ่กว่า' และ 'อยู่เหนือกว่า' กรอบความคิดที่เรามีอยู่จำกัดไงครับ การที่เราใช้ความคิดวิเคราะห์มากเกินไป อาจทำให้เรา 'เชื่อ' ในสิ่งที่อ่านมาหรือฟังมา แต่เราอาจจะยังไม่เคย 'สัมผัส' หรือ 'ประสบการณ์' ความจริงนั้นด้วยตัวเอง ซึ่งมันต่างกันเยอะเลยนะครับ

ลองนึกภาพการพยายามอธิบายรสชาติของทุเรียนให้คนที่ยังไม่เคยกินฟังครับ เราจะใช้คำอธิบายมากมายแค่ไหน เขาก็จะไม่มีวันเข้าใจถึงแก่นแท้ของรสชาติและกลิ่นได้เท่ากับการได้ลองชิมด้วยตัวเอง

ในทำนองเดียวกัน การเข้าถึงความจริงภายในก็มักจะอาศัย 'ประสบการณ์ตรง' ที่เกิดขึ้นเมื่อจิตใจสงบและเปิดกว้าง ซึ่งเป็นสภาวะที่ความคิดฟุ้งซ่านลดน้อยลง จนเราสามารถรับรู้สิ่งต่าง ๆ ได้ลึกซึ้งกว่าเดิม

กรอบความคิดและอิทธิพลของสังคมที่หล่อหลอมเรา

ตั้งแต่เด็ก เราถูกสอนว่าอะไรคือความจริง อะไรคือสิ่งที่ไม่ใช่ ซึ่งส่วนใหญ่ก็อ้างอิงอยู่บนหลักฐานทางวิทยาศาสตร์หรือประสบการณ์ที่จับต้องได้ ซึ่งก็ไม่ใช่เรื่องผิดนะครับ วิทยาศาสตร์ช่วยให้เราเข้าใจโลกภายนอกและพัฒนาคุณภาพชีวิตได้เป็นอย่างดี

แต่บางครั้งมันก็สร้างกรอบความคิดให้เราโดยไม่รู้ตัว ลองคิดดูสิครับ ตั้งแต่เล็กจนโต เราเรียนรู้จากโรงเรียน จากผู้ใหญ่รอบข้าง ว่าโลกเป็นอย่างไร ควรคิดอย่างไร ซึ่งมันหล่อหลอมตัวตนของเราขึ้นมา จนบางทีเราก็ลืมไปว่าก่อนที่เราจะรับรู้สิ่งเหล่านี้ เราเคยมีวิธีมองโลกที่แตกต่างออกไป

เด็กเล็ก ๆ มีความไร้เดียงสาและเปิดกว้างต่อสิ่งต่าง ๆ มากกว่าที่เราเป็นในตอนนี้เยอะเลยนะครับ พวกเขายังไม่มีกรอบความคิดที่ตายตัว และพร้อมที่จะรับรู้ทุกสิ่งด้วยความรู้สึกที่บริสุทธิ์

แน่นอนว่าการเรียนรู้เป็นสิ่งสำคัญ แต่บางครั้งอิทธิพลของสังคมสมัยใหม่ก็อาจจะไปกดทับความสามารถบางอย่างที่เรามีติดตัวมาตั้งแต่เกิด เช่น สัญชาตญาณ หรือการรับรู้ที่ละเอียดอ่อน ซึ่งความสามารถเหล่านี้แหละครับ ที่เป็นเครื่องมือสำคัญในการสำรวจโลกภายในของเรา

ความคาดหวังและอคติของเราเอง

อีกหนึ่งอุปสรรคสำคัญคือ 'ความคาดหวัง' และ 'อคติ' ที่เรามีอยู่ครับ เมื่อเราเริ่มศึกษาเรื่องจิตวิญญาณ เรามักจะมีความคิดในใจแล้วว่า 'มันควรจะเป็นอย่างนั้น' หรือ 'มันต้องให้ผลลัพธ์แบบนี้'

ยกตัวอย่างเช่น บางคนอาจจะคาดหวังว่าจะต้องเห็นแสงสี ได้ยินเสียงทิพย์ หรือรู้สึกปาฏิหาริย์ทันทีที่เริ่มฝึกสมาธิ หรือบางคนอาจมีอคติกับคำสอนบางอย่างที่ดู 'ไม่เป็นวิทยาศาสตร์' หรือ 'งมงาย'

เมื่อสิ่งที่พบเจอไม่ตรงกับความคาดหวัง เราก็อาจจะผิดหวัง เลิกสนใจ หรือปิดใจไม่รับรู้ ทำให้พลาดโอกาสที่จะดำดิ่งลงไปในความจริงที่ซ่อนอยู่เบื้องหลังสิ่งที่เราเห็นผิวเผินไปอย่างน่าเสียดายครับ

ในทางกลับกัน การเปิดใจเรียนรู้โดยปราศจากอคติ และพร้อมที่จะยอมรับในสิ่งที่ปรากฏขึ้นจริง ไม่ว่ามันจะตรงกับความเชื่อเดิมของเราหรือไม่ คือกุญแจสำคัญที่จะนำไปสู่การค้นพบที่แท้จริง

บทสรุปจากลุงตี่

ทั้งหมดนี้ก็เป็นมุมมองของลุงตี่นะครับ ว่าทำไมความจริงภายในจึงดูเหมือนเข้าใจยากนัก ลุงเชื่อว่าการที่เราจะเข้าถึงมันได้ เราอาจจะต้องลองเปลี่ยนวิธีมอง เปลี่ยนวิธีหา และเปิดใจให้กว้างขึ้น

ลองลดความคิดฟุ้งซ่านลง แล้วอยู่กับปัจจุบันให้มากขึ้น ลองสังเกตโลกภายในของเราดูบ้าง บางทีเราอาจจะค้นพบอะไรที่มหัศจรรย์กว่าที่เราคิดก็ได้นะครับ

การเดินทางในโลกภายในนั้นเป็นเรื่องส่วนบุคคลที่ต้องอาศัยการสำรวจด้วยตัวเองอย่างอดทนและสม่ำเสมอ หากหลาน ๆ ท่านใดรู้สึกไม่สบายใจหรือต้องการคำแนะนำเฉพาะทางเกี่ยวกับสุขภาพจิต ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต หรือผู้ที่มีความรู้ความเข้าใจในเรื่องเหล่านี้อย่างถ่องแท้ เพื่อให้ได้รับการดูแลที่เหมาะสมนะครับ

ขอให้ทุกท่านมีความสุขกับการค้นพบตัวเองครับ