ก้าวข้ามความเฉื่อยชา: พลิก 'สิ่งที่ไม่ต้องการ' เป็นพลังขับเคลื่อนชีวิต

ทำไมแค่ 'อยากได้ดี' ถึงยังไม่พอให้เราเริ่มลงมือทำ?

สวัสดีครับทุกท่าน โดยเฉพาะพี่น้องวัย 40+ ที่กำลังคิดเรื่องการเปลี่ยนแปลงหรือตั้งเป้าหมายใหม่ๆ ในชีวิต ผมเองก็เคยผ่านช่วงเวลาแบบนี้มาไม่น้อยเลยครับ หลายครั้งที่เราตั้งเป้าหมายที่ดูดี มีเหตุผล และน่าจะนำความสุขมาให้มากมาย เช่น อยากสุขภาพดีขึ้น อยากมีเงินเก็บสำรองเพียงพอ หรืออยากเริ่มต้นเรียนรู้ทักษะใหม่ๆ ที่สนใจ แต่ทำไมบางทีเรากลับยังไม่สามารถลงมือทำได้อย่างต่อเนื่อง หรือบางครั้งก็ไม่ได้เริ่มเสียที?

ลองนึกภาพดูนะครับ ถ้าแค่ความรู้สึกอยากได้ผลลัพธ์ที่ดีเป็นแรงจูงใจที่เพียงพอ เราคงทำทุกอย่างได้สำเร็จไปนานแล้วใช่ไหมครับ? เหมือนกับที่ผมเคยตั้งใจจะออกกำลังกายให้สม่ำเสมอในวัยหนุ่ม แต่พอถึงเวลาจริง ก็มักจะหาข้ออ้างสารพัด ไม่ว่าจะเป็นเหนื่อย ไม่มีเวลา หรือรอให้พร้อมกว่านี้ก่อน สุดท้ายก็ไม่ได้เริ่มสักที ถ้าความสุขจากการไปยิมเป็นเหตุผลที่เพียงพอ เราคงทำไปตั้งนานแล้ว สิ่งที่เราต้องการจริงๆ อาจไม่ใช่แค่ 'แรงดึงดูด' จากความสุขที่ปลายทางเท่านั้น แต่บางครั้งเราต้องการ 'แรงผลัก' ที่ช่วยให้เราก้าวข้ามความเฉื่อยชาและความผัดวันประกันพรุ่งไปได้ เหมือนกับการใช้คานงัดเพื่อเคลื่อนย้ายก้อนหินใหญ่ๆ นั่นแหละครับ

ค้นหา 'คานงัดแห่งความไม่ต้องการ' ในตัวคุณ

ลองจินตนาการถึงก้อนหินขนาดใหญ่ที่คุณต้องการจะเคลื่อนย้าย คุณอาจลองออกแรงผลักและดึงจนเหนื่อย แต่ก้อนหินก็อาจไม่ขยับง่ายๆ แต่ถ้าคุณใช้คานงัด คุณจะสามารถออกแรงน้อยลง ใช้พลังงานน้อยลง และก้อนหินก็จะเคลื่อนที่ได้

ในชีวิตของเรา 'แรงผลัก' หรือ 'ความไม่ต้องการ' สิ่งที่ไม่พึงประสงค์ ก็ทำหน้าที่เหมือนคานงัดนี้ได้ดีทีเดียวครับ มันคือการที่เรามองเห็นถึงผลเสียที่จะเกิดขึ้นอย่างชัดเจน หากเราไม่ลงมือทำในวันนี้ ลองดูตัวอย่างง่ายๆ เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพ:

• แทนที่จะคิดแค่ว่า “อยากสุขภาพดี” ลองเปลี่ยนมุมมองเป็น “ฉันไม่ต้องการอะไร” แทน:
• ฉันไม่ต้องการที่จะต้องพึ่งพาผู้อื่นในวัยเกษียณ เพราะสุขภาพไม่แข็งแรงเหมือนที่เคยเห็นคนรู้จักหลายๆ ท่านต้องประสบ
• ฉันไม่ต้องการที่จะต้องเสียเงินจำนวนมากไปกับค่ารักษาพยาบาลยามเจ็บป่วย ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อเงินเก็บที่ตั้งใจจะใช้เพื่อความสุขในอนาคต
• ฉันไม่ต้องการที่จะพลาดโอกาสดีๆ ในชีวิต ไม่ว่าจะเป็นการเดินทางท่องเที่ยว การใช้เวลากับคนที่รัก หรือการเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ เพียงเพราะร่างกายไม่เอื้ออำนวย
• ฉันไม่ต้องการที่จะต้องเผชิญกับความรู้สึกไม่สบายตัว หรือความเจ็บปวดจากอาการเจ็บป่วยเรื้อรังที่สามารถป้องกันได้

การมองเห็นภาพของสิ่งที่เราไม่อยากให้เกิดขึ้นนี้ ไม่ได้หมายความว่าเราจะต้องจมอยู่กับความกลัวนะครับ แต่มันคือการที่เราเข้าใจถึงผลกระทบในระยะยาวที่อาจเกิดขึ้น และใช้สิ่งนั้นเป็นพลังงานในการสร้างการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกในชีวิต

พลังของ 'แรงผลัก' ที่แตกต่างจาก 'แรงดึงดูด'

ลองเปรียบเทียบความรู้สึกดูนะครับ ระหว่างรายการเหตุผลที่เน้นความสุข (เช่น สุขภาพดี หุ่นดี มีเงินเยอะ) กับรายการที่เน้นความไม่ต้องการ (เช่น ไม่อยากป่วย ไม่อยากอ่อนแอ ไม่อยากเป็นภาระ) คุณรู้สึกว่ารายการไหนที่สร้างแรงกระตุ้นภายในใจคุณได้มากกว่ากัน?

สำหรับผมเอง รายการที่เน้นถึงผลเสียที่อาจเกิดขึ้นได้นั้น มักจะกระตุ้นให้ผมรู้สึกอยากลงมือทำมากกว่า มันเหมือนกับมีอะไรมาสะกิดเตือนให้เรารู้สึกถึงความเร่งด่วนและจำเป็น เพราะไม่มีใครอยากให้สิ่งที่ไม่ดีเกิดขึ้นกับตัวเองหรือคนที่รักหรอกครับ

แน่นอนว่าการมีเป้าหมายที่สร้างความสุขเป็นสิ่งสำคัญ เป็นเหมือนแสงสว่างที่ปลายอุโมงค์ที่ดึงดูดเราให้เดินหน้า แต่บางครั้ง การมองเห็นภาพของสิ่งที่เราไม่อยากให้เกิดขึ้นอย่างชัดเจน ก็เป็นพลังขับเคลื่อนที่ทรงพลังไม่แพ้กัน มันช่วยให้เราก้าวออกจากจุดที่เราติดอยู่ และเริ่มเคลื่อนที่ไปข้างหน้าได้อย่างมีพลัง

หาจุดคานงัดของคุณ แล้วเริ่มลงมือทำ

การค้นหา 'แรงผลัก' ของตัวเอง ไม่ได้หมายความว่าเราจะต้องใช้ชีวิตด้วยความหวาดกลัวนะครับ แต่มันคือการที่เราเข้าใจว่าอะไรคือสิ่งที่เรา 'ไม่ต้องการ' ให้เกิดขึ้นจริงๆ และใช้สิ่งนั้นเป็นพลังงานในการสร้างการเปลี่ยนแปลงในชีวิตของเรา

ลองใช้เวลาทบทวนดูว่า ในเป้าหมายที่คุณอยากทำให้สำเร็จ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องสุขภาพ การเงิน การงาน หรือความสัมพันธ์ มีอะไรที่คุณ 'ไม่ต้องการ' ให้เกิดขึ้นบ้างหากคุณไม่ลงมือทำตั้งแต่วันนี้?

• หากคุณอยากมีเงินเก็บเพื่อวัยเกษียณ ลองถามตัวเองว่า ฉันไม่ต้องการที่จะต้องทำงานไปจนแก่เฒ้าโดยไม่มีเงินใช้จ่าย หรือ ฉันไม่ต้องการที่จะเป็นภาระทางการเงินของลูกหลานใช่หรือไม่?
• หากคุณอยากเรียนรู้ทักษะใหม่ๆ ลองถามตัวเองว่า ฉันไม่ต้องการที่จะรู้สึกว่าตัวเองล้าสมัย หรือ ฉันไม่ต้องการที่จะพลาดโอกาสดีๆ ในชีวิตและการงาน เพราะขาดความรู้ใหม่ๆ ใช่ไหม?

บางทีการค้นพบมุมมองใหม่นี้ อาจเป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่ในชีวิตของคุณก็เป็นได้ครับ เพราะเมื่อเราเห็นชัดว่าอะไรคือสิ่งที่เราไม่อยากให้เกิดขึ้น เราก็จะรู้ว่าต้องทำอะไรเพื่อหลีกเลี่ยงมัน และนั่นคือพลังที่แท้จริงของการเริ่มต้น

หากคุณกำลังเผชิญกับความท้าทายในการสร้างแรงจูงใจและต้องการแนวทางที่เหมาะสมกับคุณ ผมแนะนำให้ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านจิตวิทยา หรือโค้ชชีวิตเพื่อขอคำแนะนำเพิ่มเติมนะครับ การมีผู้เชี่ยวชาญช่วยเป็นพี่เลี้ยงจะช่วยให้คุณค้นพบวิธีที่ได้ผลสำหรับคุณโดยเฉพาะ และเดินหน้าได้อย่างมั่นคงครับ